Ấp ủ một triển lãm cá nhân với hội họa mà bản thân từng bỏ lỡ hơn 20 năm qua, ngày 09/01 vừa rồi, nhà thiết kế thời trang Lê Minh Khoa đã dám trở lại, học lại sắc màu, để cùng giám tuyển Ace Lê, Lân Tinh Foundation và Chilala House of Art mang tới triển lãm cá nhân đầu tiên với vai trò họa sĩ, mang tên Giữa lao xao, thả mình trôi đong đầy cảm xúc.
Lê Minh Khoa, một góc không gian trưng bày của cụm Đặt Chân. Nguồn: Artonis.
Men theo những bụi cỏ cao cao
Triển lãm đầu tay trưng bày 28 tác phẩm acrylic và một chuỗi câu chuyện nhỏ được giám tuyển Ace Lê chăm chút cho từng cụm tranh. Không gian hai tầng được tổ chức như một dòng chảy liền mạch, chia thành bốn cụm tác phẩm: Cập bến, Đặt chân, Chao liệng ở tầng một và Thả trôi ở tầng hai. Cách sắp đặt này không chỉ mang tính trưng bày, mà còn gợi ra một nhịp đi của tâm thế sáng tác: từ tiếp đất đến buông mình của nhà thiết kế Lê Minh Khoa, hay giờ, anh có thêm một danh xưng nữa, là họa sĩ.
Tại đây, sự chuyển dịch từ “nhân dáng” sang “thiên nhiên thuần khiết” hiện lên đầy kịch tính. Trong cụm Cập bến, những nhát bay dẹt dứt khoát trên toan khổ lớn đã quét đi những hình hài ảo ảnh của đôi con thuyền neo giữa làn nước dập dình. Để rồi khi đến cụm Đặt chân, tâm thế người du hành trở nên vững chãi hơn qua thủ pháp “điêu khắc mềm”. Những dải màu lớn làm hậu cảnh, tiền cảnh là những bụi cỏ lao xao được tỉa bằng cạnh bay, một sự giao thoa giữa bùn, cát và cây cỏ đưa người xem về với những lắng đọng, đưa tay men theo những bụi cỏ, để bước tiếp về phía trước, đôi chút dừng lại, để tận hưởng thời khắc của ráng trời.
Lê Minh Khoa, Đặt chân #8, Acrylic trên toan, 150 x 150 cm. Nguồn: Artonis.
Bước đến cụm Chao liệng, triển lãm mở ra một luồng sinh khí mới với bảng màu neon rực rỡ. Cách Lê Minh Khoa xử lý màu sắc gợi nhắc đến tinh thần Biểu hiện và Dã thú, nơi màu không còn mô phỏng thực tại mà tự bộc lộ cảm xúc bên trong. Những gam xanh ngọc bích, tím oải hương, vàng chanh được đan xen bằng kỹ xảo ướt trên ướt, tạo nên hiệu ứng thị giác lay động, hệt như những dải lụa mỏng bay trước gió chiều.
Những lớp acrylic được đặt cạnh nhau bằng bay có thể liên hệ tới cách André Derain từng dùng các nhát màu tách rời để làm bầu trời và mặt nước chuyển động. Tuy nhiên, điểm giao thoa gần nhất lại nằm ở Trừu tượng trữ tình của Joan Mitchell. Giống Mitchell, Lê Minh Khoa không vẽ phong cảnh như một hình ảnh cụ thể, mà vẽ ký ức và cảm giác về phong cảnh, nơi cỏ, gió và ánh sáng trở thành nhịp điệu của màu. Nếu Mitchell để màu sắc tuôn chảy theo trí nhớ và tưởng tượng, thì Lê Minh Khoa giữ cho các chuyển động ấy một độ trong và nhẹ, gắn với trải nghiệm thiên nhiên miền nhiệt đới và nền tảng kiểm soát màu từ thời trang. Đặt cạnh những nghệ sĩ cùng thế hệ như Bùi Tiến Tuấn, sự khác biệt càng rõ: khi Tuấn đi sâu vào hình thể và lụa như một trường đối thoại thân thể, Lê Minh Khoa chọn rút khỏi hình ảnh con người để thả mình vào thiên nhiên trừu tượng, nơi màu sắc trở thành chủ thể chính.
Lê Minh Khoa, một góc trưng bày cụm Thả trôi tại tầng 2. Nguồn: Artonis.
Bước lên không gian tầng hai, mọi vận động dường như dừng lại ở cụm Thả trôi. Những tấm tranh mênh mang dài gần 5 mét chiếm trọn tầm nhìn, tạo nên một cánh đồng bất tận của sắc vàng tán mỏng. Ở đây, họa sĩ không còn “vẽ” nữa, anh đang “thu mình lại để được bay”. Bản ngã của người nghệ sĩ hòa tan vào lớp acrylic, biến mặt toan thành một vùng địa đàng của tiềm thức. Đây chính là trạng thái “buông bỏ” kiến thức và thói quen để tự do thuộc về thế giới mình tạo ra, như giám tuyển Ace Lê chia sẻ. Nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi khi đứng trước những gam màu này đã bày tỏ sự ngạc nhiên vì chúng sinh động đến mức ông muốn “vạch bức tranh ra để bước vào”.
Choàng lại tạp dề để vui với màu
Sinh năm 1972, tốt nghiệp khoa Sơn dầu, Đại học Mỹ thuật TP.HCM năm 2000, Lê Minh Khoa thuộc thế hệ nghệ sĩ trưởng thành trong giai đoạn bản lề sau Đổi Mới. Cùng khóa với họa sĩ Bùi Tiến Tuấn, anh rẽ sang thiết kế thời trang và trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của lĩnh vực này suốt hơn hai thập kỷ. Nhưng việc quay lại hội họa từ năm 2016 không phải là một cuộc “trở về” lãng mạn, mà là một hành trình học lại, học cách bỏ đi những thói quen cũ, học cách làm việc chậm và kiên định hơn.
Lê Minh Khoa, góc trưng bày những sáng tác thuộc cụm Chao Liệng. Nguồn: Artonis.
Giám tuyển Ace Lê từng nhận xét rằng, trong bối cảnh “ai cũng có thể làm nghệ thuật”, nền tảng hàn lâm giúp thực hành của Lê Minh Khoa có độ dày và sức nặng riêng. Việc anh “choàng lại tạp dề” để vẽ không phải là hoài niệm, mà là một lựa chọn có ý thức: tìm lại niềm vui với màu, với bề mặt, với sự tự do không bị chi phối bởi thị trường hay xu hướng. Giữa lao xao, thả mình trôi vì thế không chỉ là triển lãm đầu tay ở tuổi ngũ tuần, mà là dấu mốc của một sự ngược dòng, về lại những lựa chọn ban đầu, khi người nghệ sĩ đủ trải nghiệm để buông bỏ và đủ kiên nhẫn để chờ đợi ngôn ngữ của chính mình.
Triển lãm mở cửa tự do cho công chúng từ 10 đến 21.01.2026, từ 9:00 đến 20:00 hằng ngày, tại CHILLALA - House of Art, 75 Xuân Thủy, phường An Khánh, TP.HCM. Giữa những lớp màu lao xao ấy, người xem không còn đứng ngoài để quan sát. Họ bước chậm, dừng lại, và đôi khi nhận ra mình cũng đang men theo những bụi cỏ cao cao, để rồi, ở một khoảnh khắc nào đó, cho phép bản thân đặt chân đủ vững, rồi tự tin thả trôi.
