Công chúng yêu nghệ thuật hiện nay hẳn không còn xa lạ với cái tên Bùi Chát – một nghệ sĩ sở hữu lối thực hành giàu chất “thơ”, đặc biệt ghi dấu qua những sáng tác trừu tượng. Mới đây, anh tiếp tục mang đến một trải nghiệm khác biệt khi mở cửa xưởng sáng tác và giới thiệu triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”, tạo điều kiện để công chúng tự do bước vào không gian nơi những tác phẩm của anh vẫn đang trong quá trình hình thành.
Họa sĩ Bùi Chát tại triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Ngay từ tên gọi, “Họa hoằn Họa xá” đã gợi ra nhiều liên tưởng. “Họa hoằn” trong tiếng Việt chỉ sự hiếm khi, lâu lâu mới xảy ra; trong khi “họa xá” được cấu thành từ “họa” – hội họa và “xá” – nhà, có thể hiểu là một không gian dành cho việc vẽ và sáng tác. Hai cách gọi đặt cạnh nhau tạo nên một đối lập thú vị giữa cái hiếm khi và nơi chốn của đời sống thường nhật.
“Tôi giữ nguyên hai chữ họa. Một chữ trong họa hoằn, một chữ trong họa xá. Chúng giống nhau về mặt chữ nhưng không giống nhau về số phận. Họa hoằn là hiếm khi. Họa xá là nơi ở. Giữa cái hiếm khi và cái mỗi ngày là phần lớn đời sống của tôi. Tôi chưa từng nghĩ hội họa là kết quả của cảm hứng.” – Họa sĩ Bùi Chát chia sẻ.
Các tác phẩm của họa sĩ Bùi Chát tại triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Khi xưởng vẽ trở thành một phần của triển lãm
Với Bùi Chát, “Mở xưởng” không đơn thuần là đưa một không gian làm việc đến gần công chúng, mà là mở ra cơ hội để người xem chứng kiến hội họa ngay trong quá trình nó đang diễn ra. Thay vì chỉ tiếp cận những tác phẩm đã hoàn thiện, được lựa chọn, đóng khung và trưng bày tại gallery, người xem lần này có thể bước vào một trạng thái khác của tác phẩm – nơi chúng vẫn tiếp tục biến đổi và chưa nhất thiết có một điểm kết thúc cố định.
Mở xưởng vì thế giống như một cuộc dạo chơi, trong đó Bùi Chát để công chúng quan sát những dẫn dắt của hội họa đối với chính người sáng tác. Anh không cố định tác phẩm trong một hình hài duy nhất, mà để quá trình sáng tác tự vận động và tìm đến trạng thái phù hợp với nó.
“Tôi mở xưởng vì muốn mọi người nhìn thấy một thứ khác. Không phải nơi tôi làm việc. Mà là nơi hội họa còn đang xảy ra. Ở gallery, tranh đã được chọn. Trong xưởng, tranh vẫn đang tự chọn lấy mình. Tôi không can thiệp vào chuyện đó nhiều như người ta vẫn tưởng. Việc của tôi chỉ là tiếp tục tạo ra tình huống, rồi xem nó dẫn mình đi đâu.”
Không gian triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Trong khuôn khổ “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”, Bùi Chát giới thiệu 37 tác phẩm trừu tượng trên toan. Khác với cách một tác phẩm thường xuất hiện sau khi đã hoàn tất tại gallery, những sáng tác tại đây có thể đã hoàn thành, cũng có thể vẫn còn dang dở. Thậm chí, lớp sơn trên bề mặt có thể chưa khô và tác phẩm sẽ tiếp tục được hoàn thiện vào ngày hôm sau.
Chính trạng thái chưa cố định ấy giúp công chúng có cơ hội hình dung rõ hơn về quá trình một tác phẩm được hình thành. Người xem không chỉ đứng trước một bức tranh đã có sẵn diện mạo cuối cùng, mà còn chứng kiến những khả năng khác nhau của nó trong từng thời điểm. Tác phẩm vì thế không chỉ được nhìn như một kết quả, mà trở thành một phần của quá trình sáng tác đang tiếp diễn.
Ở đây, ranh giới giữa xưởng vẽ và không gian triển lãm, giữa tác phẩm đang làm và tác phẩm đã hoàn thành, cũng trở nên linh hoạt hơn. Một bức tranh có thể được thưởng thức ngay từ khi còn ở trạng thái sơ khai, trong khi khái niệm “hoàn thiện” cũng không nhất thiết đánh dấu điểm kết thúc cho đời sống của tác phẩm.
Các tác phẩm của họa sĩ Bùi Chát tại triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Không gian triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Các tác phẩm của họa sĩ Bùi Chát tại triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Các tác phẩm của họa sĩ Bùi Chát tại triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Tác phẩm của họa sĩ Bùi Chát tại triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Không gian triển lãm “Mở xưởng Họa hoằn Họa xá”. Nguồn: Artonis.
Thông tin triển lãm
Mở xưởng Họa hoằn Họa xá
- Khai mạc: 17:00 ngày 16/08/2026
- Thời gian: 10:00 – 16:00, từ 16/08/2026 – 30/09/2026
- Địa điểm: Xưởng Họa hoằn Họa xá | 26 Đường số 1, Melosa Garden, phường Long Trường, TP. Hồ Chí Minh.
