“Vẽ, với tôi, là hành trình tìm về để tự trả lời cho chính mình: tôi là ai. Mỗi tác phẩm là nơi tôi lưu giữ những suy nghĩ, trăn trở, và cả khoảnh khắc tồn tại trong cuộc đời – đó là đất, là trời, và cũng có khi là hư vô…” – hoạ sĩ Hồ Hưng chia sẻ.
Còn với nền hội hoạ Việt Nam đương đại, Hồ Hưng được xem như một trong những gương mặt tiên phong hồi sinh tranh màu nước – chất liệu tưởng chừng mong manh, dễ bị lãng quên, nhưng dưới tay anh lại trở thành phương tiện đầy sức mạnh để diễn đạt tâm hồn và khắc hoạ bản sắc Việt.
Từ Huế đến Sài Gòn: hành trình tạo nên phong cách riêng
Họa sĩ Hồ Hưng, tên thật là Hồ Văn Hưng, sinh năm 1980 tại Nghệ An. Anh theo học tại Trường Đại học Nghệ thuật Huế và tốt nghiệp chuyên ngành sơn dầu. Thế nhưng, sự nghiệp của anh lại gắn bó sâu sắc với màu nước, đặc biệt sau quãng thời gian tu nghiệp tại Nhật Bản và Thái Lan giai đoạn 2007 – 2009. Sau khi ra trường, Hồ Hưng từng vẽ phong cảnh nền cho một công ty Nhật, và chính từ công việc này anh có dịp quay trở lại với màu nước. Chất liệu tưởng chừng mong manh ấy đã thành công mê hoặc người hoạ sĩ trẻ và mở ra cho anh một hướng đi mới. Mang trong mình khao khát được thể hiện bản ngã sáng tạo, anh quyết định rời công ty để bắt đầu hành trình nghệ thuật độc lập từ năm 2013. Đây chính là bước ngoặt lớn, tạo ra sự khác biệt giữa anh và các nghệ sĩ cùng thế hệ.
“Nhờ những cái va đập như vậy, có những thay đổi và từ đó hành trình của mình bắt đầu khác và mới hơn so với các hoạ sĩ Huế.” – Hoạ sĩ Hồ Hưng bộc bạch.
Hồ Hưng, Nằm nghe biển hát, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ.
Sau hành trình dài học tập ở các nước bạn, Hồ Hưng trở về và gắn bó với Sài Gòn – nơi anh đã sống và sáng tác suốt hơn hai thập kỷ qua. Từ đó đến nay, màu nước luôn là chất liệu trung thành, đồng hành cùng anh trong toàn bộ sự nghiệp hội họa chuyên nghiệp. Trên con đường ấy, anh đã tạo dựng nhiều dấu ấn đáng nhớ, khẳng định sự lựa chọn khác biệt nhưng đầy bản lĩnh của mình.
Phong cách tả thực và triết lý hội hoạ của Hồ Hưng
Chọn cho mình một lối đi riêng, Hồ Hưng sử dụng màu nước để tái hiện chân thực cuộc sống dung dị, gần gũi. Không hoàn toàn thả mình theo dòng cảm xúc như hoạ sĩ Võ Hải, anh là một trong số ít họa sĩ được đánh giá cao về kỹ thuật, nhưng thay vì phô diễn sự cầu kỳ, Hồ Hưng lại hướng đến những hình ảnh bình dị trong đời sống: có thể là con đò, bến nước hay đơn giản chỉ là quả bưởi, bó rơm… Nét vẽ của Hồ Hưng tỉ mỉ trong từng chi tiết nhỏ. Nhưng khác với Đặng Quang Tiến – họa sĩ màu nước với lối vẽ siêu thực, tranh của Hồ Hưng không phải là những khung hình sắc bén như được chụp bằng máy, mà hiện lên sinh động vừa đủ, phảng phất nét trầm mặc, mang nặng tâm tư người nghệ sĩ.
Không dừng lại ở tả thực, Hồ Hưng còn khéo léo lồng ghép nhiều ẩn ý. Chẳng hạn, anh vẽ cái làn đi chợ bên những bó cúc, hình ảnh ấy trở thành biểu tượng của “Mẹ” – có khi là mẹ đang sửa soạn đón Tết, cũng có khi là dáng mẹ lặng lẽ chuẩn bị mâm cơm giỗ trong nhà. Nhưng chỉ cần thấy chiếc làn đi chợ, ta đã nhận ra đó chính là bóng dáng của mẹ trong tranh.
Hồ Hưng, Mẹ, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ.
Theo nhận xét của nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi, quá trình sáng tác của Hồ Hưng luôn để lại nhiều ấn tượng. Ông cho rằng kỹ thuật màu nước của anh rất chắc tay, điều mà những người làm nghề hay giới chuyên môn đều có thể dễ dàng nhận thấy. Hồ Hưng đặc biệt mạnh ở khả năng thể hiện chi tiết: từ những cọng rơm nhỏ xíu trong bó rơm, hay chiếc lá tre mỏng manh trong cả bụi tre, anh đều kiên nhẫn “tỉa” từng chút một.
Nếu ở sơn dầu, việc xử lý chi tiết đã quen thuộc và thuận lợi, thì với màu nước, đây lại là thử thách lớn bởi đặc tính loang nhanh, khó kiểm soát. Chính vì vậy, để giữ được độ chính xác trong từng mảng hình, người vẽ phải tính toán kỹ lưỡng. Hồ Hưng làm chủ điều này rất tốt, đồng thời biết khai thác sắc độ đậm nhạt và sự chuyển màu tinh tế để đưa chất thơ vào tranh.
Theo dõi Hồ Hưng sẽ thấy, tranh của anh ít xuất hiện người. Với anh, đồ vật chính là bức chân dung rõ nét nhất khắc hoạ một con người. “Ví dụ vẽ một con người khắc khổ, mình chỉ cần tả đồ vật người ta dùng thôi là có thể biểu thị được hoàn toàn mọi thứ về cuộc sống hằng ngày của họ.”
Năm 2019, Hồ Hưng tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên ở nước ngoài mang tên “Mỗi ngày”, diễn ra tại Pendapat Art Space, Indonesia. Đây là dịp anh công bố nhiều tác phẩm về phong thổ, đời sống và ký ức Việt Nam, đưa “hồn Việt” đến gần hơn với bạn bè quốc tế.
Hồ Hưng, Sa mưa giông, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ.
Đến năm 2024, triển lãm “Những cảm xúc nhỏ” được tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình sáng tác. Bức “Sa mưa giông” được giới chuyên môn đánh giá cao, không chỉ bởi kỹ thuật xử lý màu nước đầy điêu luyện mà còn vì chiều sâu cảm xúc mà họa sĩ gửi gắm trong từng lớp màu.
Trong “Sa mưa giông”, Hồ Hưng tái hiện một khung cảnh quen thuộc ở miền sông nước Việt Nam. Nổi bật trên nền trời u ám là những mảng mây dày đặc, loang màu đậm nhạt tương phản, gợi cảm giác nặng nề của cơn giông đang trĩu xuống. Những hàng cây bị gió quật nghiêng, ngọn dừa chao đảo trong bão tố, phía trước là con thuyền neo mình trên mặt nước gợn sóng – tất cả tạo nên nhịp điệu vừa dữ dội vừa sâu lắng. Anh không vẽ người, nhưng chính sự vắng lặng ấy lại khiến bức tranh trở nên nghẹt thở: người xem như nghe thấy tiếng gió rít qua hàng cây, tiếng nước dồn dập vào mạn thuyền, và đâu đó là hơi thở căng thẳng trước giông bão. Những mảng sáng được điểm khéo léo phía chân trời như một vệt hy vọng, mở ra cảm giác sau giông bão sẽ lại là bình yên. Ở “Sa mưa giông”, sự chấm phá tối giản kết hợp kỹ thuật loang màu tinh tế đã cho thấy sự điêu luyện của Hồ Hưng với chất liệu màu nước. Đây không chỉ là một cảnh quan, mà còn là một lát cắt tâm trạng – vừa thấm đẫm chất thơ, vừa khắc họa nỗi niềm của con người trước thiên nhiên rộng lớn.
Hồ Hưng, Hồi sinh, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ.
Không chỉ dừng lại ở vai trò sáng tác, Hồ Hưng còn là Chủ nhiệm câu lạc bộ màu nước Sài Gòn và đồng sáng lập VietNam Watercolor Art – một cộng đồng quy tụ nhiều nghệ sĩ đam mê màu nước trên khắp cả nước. Với anh, hội hoạ không chỉ là con đường riêng mà còn là nhịp cầu kết nối, lan tỏa tình yêu nghệ thuật và khát vọng hồi sinh màu nước Việt Nam.
Hành trình của Hồ Hưng là hành trình của một nghệ sĩ luôn tìm cách đối thoại với quê hương, với thiên nhiên và với chính nội tâm mình. Trong từng tác phẩm, ta không chỉ thấy cảnh sắc bình dị của Việt Nam mà còn cảm nhận được sự trân trọng, nâng niu những điều nhỏ bé đời thường. Với sự kiên định trong phong cách và niềm đam mê bất tận với màu nước, Hồ Hưng đã, đang và sẽ tiếp tục góp phần định hình diện mạo mới cho hội hoạ Việt Nam đương đại – nơi cái đẹp bắt nguồn từ những điều giản dị nhất.
Related articles
Hoạ sĩ Hồ Hưng – Vẽ hồn Việt trong từng lớp màu nước
“Vẽ, với tôi, là hành trình tìm về để tự trả lời cho chính mình: tôi là ai. Mỗi tác phẩm là nơi tôi lưu giữ những suy nghĩ, trăn trở, và cả khoảnh khắc tồn tại trong cuộc đời – đó là đất, là trời, và cũng có khi là hư vô…” – hoạ sĩ Hồ Hưng chia sẻ. Còn với nền hội hoạ Việt Nam đương đại, Hồ Hưng được xem như một trong những gương mặt tiên phong hồi sinh tranh màu nước – chất liệu tưởng chừng mong manh, dễ bị lãng quên, nhưng dưới tay anh lại trở thành phương tiện đầy sức mạnh để diễn đạt tâm hồn và khắc hoạ bản sắc Việt. Từ Huế đến Sài Gòn: hành trình tạo nên phong cách riêng Họa sĩ Hồ Hưng, tên thật là Hồ Văn Hưng, sinh năm 1980 tại Nghệ An. Anh theo học tại Trường Đại học Nghệ thuật Huế và tốt nghiệp chuyên ngành sơn dầu. Thế nhưng, sự nghiệp của anh lại gắn bó sâu sắc với màu nước, đặc biệt sau quãng thời gian tu nghiệp tại Nhật Bản và Thái Lan giai đoạn 2007 – 2009. Sau khi ra trường, Hồ Hưng từng vẽ phong cảnh nền cho một công ty Nhật, và chính từ công việc này anh có dịp quay trở lại với màu nước. Chất liệu tưởng chừng mong manh ấy đã thành công mê hoặc người hoạ sĩ trẻ và mở ra cho anh một hướng đi mới. Mang trong mình khao khát được thể hiện bản ngã sáng tạo, anh quyết định rời công ty để bắt đầu hành trình nghệ thuật độc lập từ năm 2013. Đây chính là bước ngoặt lớn, tạo ra sự khác biệt giữa anh và các nghệ sĩ cùng thế hệ. “Nhờ những cái va đập như vậy, có những thay đổi và từ đó hành trình của mình bắt đầu khác và mới hơn so với các hoạ sĩ Huế.” – Hoạ sĩ Hồ Hưng bộc bạch. Hồ Hưng, Nằm nghe biển hát, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ. Sau hành trình dài học tập ở các nước bạn, Hồ Hưng trở về và gắn bó với Sài Gòn – nơi anh đã sống và sáng tác suốt hơn hai thập kỷ qua. Từ đó đến nay, màu nước luôn là chất liệu trung thành, đồng hành cùng anh trong toàn bộ sự nghiệp hội họa chuyên nghiệp. Trên con đường ấy, anh đã tạo dựng nhiều dấu ấn đáng nhớ, khẳng định sự lựa chọn khác biệt nhưng đầy bản lĩnh của mình. Phong cách tả thực và triết lý hội hoạ của Hồ Hưng Chọn cho mình một lối đi riêng, Hồ Hưng sử dụng màu nước để tái hiện chân thực cuộc sống dung dị, gần gũi. Không hoàn toàn thả mình theo dòng cảm xúc như hoạ sĩ Võ Hải, anh là một trong số ít họa sĩ được đánh giá cao về kỹ thuật, nhưng thay vì phô diễn sự cầu kỳ, Hồ Hưng lại hướng đến những hình ảnh bình dị trong đời sống: có thể là con đò, bến nước hay đơn giản chỉ là quả bưởi, bó rơm… Nét vẽ của Hồ Hưng tỉ mỉ trong từng chi tiết nhỏ. Nhưng khác với Đặng Quang Tiến – họa sĩ màu nước với lối vẽ siêu thực, tranh của Hồ Hưng không phải là những khung hình sắc bén như được chụp bằng máy, mà hiện lên sinh động vừa đủ, phảng phất nét trầm mặc, mang nặng tâm tư người nghệ sĩ. Không dừng lại ở tả thực, Hồ Hưng còn khéo léo lồng ghép nhiều ẩn ý. Chẳng hạn, anh vẽ cái làn đi chợ bên những bó cúc, hình ảnh ấy trở thành biểu tượng của “Mẹ” – có khi là mẹ đang sửa soạn đón Tết, cũng có khi là dáng mẹ lặng lẽ chuẩn bị mâm cơm giỗ trong nhà. Nhưng chỉ cần thấy chiếc làn đi chợ, ta đã nhận ra đó chính là bóng dáng của mẹ trong tranh. Hồ Hưng, Mẹ, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ. Theo nhận xét của nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi, quá trình sáng tác của Hồ Hưng luôn để lại nhiều ấn tượng. Ông cho rằng kỹ thuật màu nước của anh rất chắc tay, điều mà những người làm nghề hay giới chuyên môn đều có thể dễ dàng nhận thấy. Hồ Hưng đặc biệt mạnh ở khả năng thể hiện chi tiết: từ những cọng rơm nhỏ xíu trong bó rơm, hay chiếc lá tre mỏng manh trong cả bụi tre, anh đều kiên nhẫn “tỉa” từng chút một. Nếu ở sơn dầu, việc xử lý chi tiết đã quen thuộc và thuận lợi, thì với màu nước, đây lại là thử thách lớn bởi đặc tính loang nhanh, khó kiểm soát. Chính vì vậy, để giữ được độ chính xác trong từng mảng hình, người vẽ phải tính toán kỹ lưỡng. Hồ Hưng làm chủ điều này rất tốt, đồng thời biết khai thác sắc độ đậm nhạt và sự chuyển màu tinh tế để đưa chất thơ vào tranh. Theo dõi Hồ Hưng sẽ thấy, tranh của anh ít xuất hiện người. Với anh, đồ vật chính là bức chân dung rõ nét nhất khắc hoạ một con người. “Ví dụ vẽ một con người khắc khổ, mình chỉ cần tả đồ vật người ta dùng thôi là có thể biểu thị được hoàn toàn mọi thứ về cuộc sống hằng ngày của họ.” Năm 2019, Hồ Hưng tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên ở nước ngoài mang tên “Mỗi ngày”, diễn ra tại Pendapat Art Space, Indonesia. Đây là dịp anh công bố nhiều tác phẩm về phong thổ, đời sống và ký ức Việt Nam, đưa “hồn Việt” đến gần hơn với bạn bè quốc tế. Hồ Hưng, Sa mưa giông, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ. Đến năm 2024, triển lãm “Những cảm xúc nhỏ” được tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình sáng tác. Bức “Sa mưa giông” được giới chuyên môn đánh giá cao, không chỉ bởi kỹ thuật xử lý màu nước đầy điêu luyện mà còn vì chiều sâu cảm xúc mà họa sĩ gửi gắm trong từng lớp màu. Trong “Sa mưa giông”, Hồ Hưng tái hiện một khung cảnh quen thuộc ở miền sông nước Việt Nam. Nổi bật trên nền trời u ám là những mảng mây dày đặc, loang màu đậm nhạt tương phản, gợi cảm giác nặng nề của cơn giông đang trĩu xuống. Những hàng cây bị gió quật nghiêng, ngọn dừa chao đảo trong bão tố, phía trước là con thuyền neo mình trên mặt nước gợn sóng – tất cả tạo nên nhịp điệu vừa dữ dội vừa sâu lắng. Anh không vẽ người, nhưng chính sự vắng lặng ấy lại khiến bức tranh trở nên nghẹt thở: người xem như nghe thấy tiếng gió rít qua hàng cây, tiếng nước dồn dập vào mạn thuyền, và đâu đó là hơi thở căng thẳng trước giông bão. Những mảng sáng được điểm khéo léo phía chân trời như một vệt hy vọng, mở ra cảm giác sau giông bão sẽ lại là bình yên. Ở “Sa mưa giông”, sự chấm phá tối giản kết hợp kỹ thuật loang màu tinh tế đã cho thấy sự điêu luyện của Hồ Hưng với chất liệu màu nước. Đây không chỉ là một cảnh quan, mà còn là một lát cắt tâm trạng – vừa thấm đẫm chất thơ, vừa khắc họa nỗi niềm của con người trước thiên nhiên rộng lớn. Hồ Hưng, Hồi sinh, màu nước. Nguồn: Báo Tuổi trẻ. Không chỉ dừng lại ở vai trò sáng tác, Hồ Hưng còn là Chủ nhiệm câu lạc bộ màu nước Sài Gòn và đồng sáng lập VietNam Watercolor Art – một cộng đồng quy tụ nhiều nghệ sĩ đam mê màu nước trên khắp cả nước. Với anh, hội hoạ không chỉ là con đường riêng mà còn là nhịp cầu kết nối, lan tỏa tình yêu nghệ thuật và khát vọng hồi sinh màu nước Việt Nam. Hành trình của Hồ Hưng là hành trình của một nghệ sĩ luôn tìm cách đối thoại với quê hương, với thiên nhiên và với chính nội tâm mình. Trong từng tác phẩm, ta không chỉ thấy cảnh sắc bình dị của Việt Nam mà còn cảm nhận được sự trân trọng, nâng niu những điều nhỏ bé đời thường. Với sự kiên định trong phong cách và niềm đam mê bất tận với màu nước, Hồ Hưng đã, đang và sẽ tiếp tục góp phần định hình diện mạo mới cho hội hoạ Việt Nam đương đại – nơi cái đẹp bắt nguồn từ những điều giản dị nhất.