Có những điều đã qua lại gợi sự đối diện với chính mình trong miền màu xanh của hi vọng, của sức sống bền bỉ. Nghĩ suy cứ loãng mờ, tan trong sương, để Miền Thiêng Xanh được đến với công chúng yêu nghệ thuật.
“Mọi người xem tranh, sẽ có chìa khóa để mở ra cánh cửa của riêng mình.”
Đó là lời gửi gắm dành cho những trái tim yêu tranh đến với triển lãm cá nhân lần thứ ba của họa sĩ Huỳnh Lê Nhật Tấn, khai mạc hôm 25.09.2025 tại không gian của phòng tranh 22 Gallery.
Đến với Miền thiêng xanh
Nếu như hai cuộc triển lãm trước xoay quanh nỗi buồn tận cùng của thân phận người, thì hơn 40 tác phẩm acrylic trên bố lần này lại là một hành trình tìm kiếm sự hồi sinh bằng những hình ảnh chứa đựng niềm hi vọng và sự an nhiên.
Giám tuyển Lý Đợi chia sẻ: “Triển lãm này như một hành trình chữa lành. Trước đây, tranh Tấn u uẩn, nhiều bóng tối của những biến cố cuộc đời. Lần trở lại này, Tấn đã đón ánh sáng, để nhìn thấy được những cái nơi mà mình cần đến, những cái nơi mình đã đi qua, và cũng hé lộ cho một cái cánh cửa để mình đi tiếp. Tôi nghĩ đó là cái niềm xúc động và ý nghĩa cho sự đồng hành lần này của mình.”
Ảnh chụp họa sĩ Huỳnh Lê Nhật Tấn cùng tác phẩm tại triển lãm. Nguồn: Facebook cá nhân nghệ sĩ Quách Cường.
Thật vậy, trong những tác phẩm như Ánh vàng cổ tự, màu vàng tỏa sáng như hồi sinh một giấc mơ ngàn năm; hay ở loạt tranh gợi nhớ tiếng gió và dòng sông, người xem không còn thấy chỉ nỗi đau, mà là sự vỡ tan để rồi tái sinh. Và cả tác phẩm chủ đề Miền Thiêng Xanh, họa sĩ đã vẽ về một vị thần của sự sống, sự sinh tồn, có sự giao thoa giữa văn hóa Chăm và Việt, gần gũi như thần Shiva hay Đức Phật. Anh muốn truyền tải cảm xúc về một niềm hy vọng, về một vùng thiêng liêng nơi tâm thức được đối diện chính mình.
Miền Thiêng Xanh là một chuỗi tranh mà theo họa sĩ, anh không thể vẽ lại được, vì nó là một dòng chảy cảm xúc vô hình, độc nhất. Anh hy vọng người thưởng ngoạn sẽ "chạm trong khung cảnh nào đó, hay chạm để vơi nỗi buồn, hay đã từng thấy cảnh này trong giấc mơ.”
Huỳnh Lê Nhật Tấn, Tưởng niệm III, acrylic trên canvas, 74 x 100 cm, 2021. Nguồn: Artonis.
Kẻ cô đơn ôm lấy ánh sáng
Huỳnh Lê Nhật Tấn sinh năm 1973 tại Đà Nẵng, là một nghệ sĩ tự học, hiện sống và làm việc với nhiều vai trò: thiết kế mỹ thuật, làm thơ và vẽ tranh. Dù không qua trường lớp hàn lâm, Tấn đã tự hoàn thiện kỹ năng và tạo nên dấu ấn riêng qua từng triển lãm Dấu nối sinh tồn theo thể Art Graphic - tranh thơ kết hợp (2007) và Vết căn nguyên (2022). Bên cạnh hội họa, anh còn là một nhà thơ với hai thi phẩm đã xuất bản là Men da và Que than.
Nhà thơ Trần Tuấn nhìn nhận: “Tranh hắn nhiều bức như là cuộc sắp đặt các ký hiệu. Nhiều bức rất chật chội khiến kẻ xem cứ phải tìm mọi cách quẫy cựa. Và nhiều bức thấy trong đó rất nhiều tâm linh… như một dạng thức tranh thần linh ở các bộ lạc, các tộc người. Ở đó không còn ranh giới thời gian, hoặc nếu có thì đó là gạch nối đột ngột giữa cổ nguyên sinh và hiện đại.”
Huỳnh Lê Nhật Tấn, Ánh vàng cổ tự, acrylic trên canvas, 80 x 150 cm, 2021. Nguồn: Artonis.
Nhật Tấn không che giấu ảnh hưởng này. Anh để các ký hiệu và mảng màu chồng lên nhau. Có lúc, tranh của anh khiến người xem nhớ đến Edvard Munch, nơi tiếng thét vô thanh dội vào tâm thức. Nhưng khác với Munch, nỗi đau trong Nhật Tấn không bùng nổ thành tuyệt vọng mà nó lặng lẽ loang ra, dành cho mình những phản chiếu của cuộc đời với tâm thế tỉnh thức hơn.
Cũng có khi, trong vệt lướt của màu sắc, ta bắt gặp sự đồng điệu với những dải màu bất tận, mang lại hơi thở thiền của danh họa Triệu Vô Cực, nơi người xem tạm lắng lại, nghe nhịp thở vũ trụ. Nhưng nếu Triệu Vô Cực hướng đến sự siêu hình của vô biên, thì Tấn vẫn neo giữ mình trong mảnh đất miền Trung, nơi Phật giáo và văn hóa Champa để lại dấu ấn sâu đậm. Trên những lớp màu tan trong sương, có bóng dáng của những “vị thần sự sống” ẩn hiện, tất cả hợp thành một khoảnh khắc nghi lễ thị giác: tranh không chỉ để ngắm, mà để bước vào, hiểu rằng, cuộc đời vẫn đâu đó, dành cho mình một ánh sáng của tâm linh, dẫn lối mình đi tiếp.
Huỳnh Lê Nhật Tấn, Miền Thiêng Xanh, acrylic trên canvas, 90 x 150 cm, 2022. Nguồn: Artonis.
Nhà thơ - họa sĩ Bùi Chát nhìn nhận phong cách của Huỳnh Lê Nhật Tấn như một dạng Outsider Art (Nghệ thuật Bên lề), nơi sự sáng tạo vượt ra khỏi những quy củ hàn lâm. Bùi Chát chia sẻ: “Tấn giống như đã đi qua nhiều nghiên cứu, rồi bỏ hết để trở về với cái hỗn độn, nguyên sơ, những tư duy không bám vào bất cứ quy phạm nào. Anh vẽ như lôi từ trong mình ra, và đặt lên toan.”
Và ở Miền Thiêng Xanh, chất “outsider” ấy không mất đi, mà càng được hoàn thiện trong thực hành khi Tấn kết hợp chất liệu Acrylic cùng nước để tạo độ loang chảy, thả cảm xúc vào sắc màu.
Song hành hai miền thơ - tranh
Huỳnh Lê Nhật Tấn đến với thơ trước khi vẽ. Hành trình sáng tác của Nhật Tấn không phải là sự chuyển đổi, mà là một sự song hành. Tự nhận mình vẽ từ bé và làm thơ từ năm 17-18 tuổi, anh coi hai bản thể này là đồng điệu, là “nghiệp dĩ” không thể tách rời, như giám tuyển Lý Đợi nhận định.
Thơ anh mang hơi hướng siêu thực. Tranh đến sau, như một diễn ngôn khác của cùng một tâm thức. Thay vì kể chuyện, tranh anh “diễn ý”, mở ra những tình huống hiện sinh, phi lý, nhưng luôn neo lại bằng nỗi đau và vẻ đẹp mong manh của phận người.
“Ngôn ngữ hội họa là đích thực hơn, nhưng thơ đã in dấu vào tâm thức tôi. Có lẽ vì vậy mà dù vẽ, tôi vẫn thấy mình mang nhịp thơ.”
Họa sĩ - Nhà thơ Bùi Chát cũng nhận xét: “Tôi thấy ở Tấn có sự gặp gỡ giữa thơ và hội họa... Ranh giới gần như xóa nhòa, hòa thành một cấu trúc chung, vừa có yếu tố tâm linh, vừa có lịch sử, đời sống và cả ký ức cá nhân của Tấn.”
Một góc không gian triển lãm Miền Thiêng Xanh. Nguồn: Facebook cá nhân nghệ sĩ.
Với một tinh thần vẫn miệt mài tìm kiếm những cách thức khác để thể hiện lên mặt toan, họa sĩ Huỳnh Lê Nhật Tấn mong muốn triển lãm này có thể mang lại niềm vui, sự sẻ chia tâm tư, và anh mong muốn có thể thể nghiệm nhiều hơn nữa, cho những cuộc gặp gỡ trong tương lai với công chúng yêu nghệ thuật.
Thông tin triển lãm
Miền Thiêng Xanh là lời mời gọi người xem bước vào, lặng lại, và biết đâu, bắt gặp chính mình trong cái nhìn đã lãng quên từ rất lâu. Triển lãm không chỉ có tranh, mà còn có cả những cuốn sách ghi dấu hành trình nghệ thuật của họa sĩ Huỳnh Lê Nhật Tấn.
Triển lãm diễn ra từ ngày 25.09 đến hết ngày 05.10.2025 tại 22 Gallery, số 22 Phạm Cự Lượng, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM. Không gian mở cửa đón khách từ 10 - 18 giờ mỗi ngày.
Và để đôi lời khép lại, xin tặng bạn đọc hai câu thơ:
“Tôi yêu mặt trời gọi em thức dậy
Trong ban mai tôi uống giọt sương rừng”
(Trích đoạn bài thơ Ý nghĩa sự xa gần trong sách Vết căn nguyên)
