/
Tìm lại khúc ngân nơi lưng chừng trời cùng Loan Phương

Tìm lại khúc ngân nơi lưng chừng trời cùng Loan Phương

Bảo Trân 17 Tháng 10, 2025

Gần hai thập kỷ học tập và theo đuổi sơn mài, họa sĩ Nguyễn Thị Loan Phương đã có triển lãm cá nhân đầu tiên mang tên “Đường lên mây”, ra mắt công chúng yêu nghệ thuật gần 30 tác phẩm sơn mài hoàn chỉnh cùng những cụm tranh phác thảo thú vị.

“Tôi đã đi vào và sống trong thế giới ảo, vẽ ra những ước mơ được lên rừng, muốn xuống biển và được lên mây trời. Bởi vì có ba ở đó.” Chị Loan Phương chia sẻ.

Không gian triển lãm tại Hội Mỹ thuật TP.HCM. Ảnh chụp bởi Art Photographer Trà Trương.

Không gian triển lãm “Đường lên mây” tại Hội Mỹ thuật TP.HCM. Nguồn: Art Photographer Trà Trương.

Đi tìm lại hồi ức qua lớp sơn mài

Theo họa sĩ Võ Nam, nguyên Trưởng khoa Sơn mài Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM, sơn mài đòi hỏi một quy trình và thời gian rất lớn; người nghệ sĩ buộc phải nuôi dưỡng cảm xúc trong suốt một quá trình và tiếp tục nuôi dưỡng. “Nó được vẽ đi vẽ lại nhiều lớp và mài ra để đi tìm lại những cái lớp mà chúng ta thấy nó đạt nhất.” 

Sự kiên trì ấy đã theo cô sinh viên sinh năm 1987 từ những bước đầu vào trường, đến khi tốt nghiệp thạc sĩ và ở lại giảng dạy, dẫn dắt các thế hệ trong những môn sơn mài và tạo hình.

Ảnh chụp Họa sĩ Nguyễn Thị Loan Phương. Ảnh từ Facebook cá nhân họa sĩ.

Ảnh chụp Họa sĩ Nguyễn Thị Loan Phương. Nguồn: Facebook cá nhân họa sĩ.

Được sự giới thiệu của họa sĩ Hứa Thanh Bình, Nguyên Phó Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, họa sĩ - giám tuyển Phan Trọng Văn đã bén duyên và đồng hành cùng Loan Phương trong triển lãm đầu tay. Về mặt tạo hình, anh nhận xét chị Loan Phương đã “khai thác triệt để chất liệu sơn ta và xử lý theo tinh thần hiện đại.” Không gian trong tranh mang tính ước lệ và trang trí như tranh Đông Hồ nhưng được làm mới bằng bố cục dày đặc, học hỏi tinh thần Châu Âu qua sự rực rỡ của màu sắc. Chị giữ lại nét đặc trưng và kỹ thuật của sơn mài, đồng thời đưa mảng trang trí vào tinh thần thị giác đương đại.

Họa sĩ Cường Quách cảm nhận các tác phẩm của chị như một vũ trụ mỹ cảm, nơi phụ nữ trở thành trục xoay của đời sống biểu tượng với sen, chim muông, thú rừng và mây trời cùng hiện hữu. Từ đó, bức tranh không dừng ở vẻ đẹp hình thức mà mở ra chiều sâu về sinh tồn, tái sinh và chốn nương tựa tâm hồn. Chị cũng thừa nhận rằng: “Sơn mài không chỉ là chất liệu, mà là ký ức, là lớp trầm tích của thời gian. Mỗi đường mài bỏ hình, mài lấy hình. Tôi không tìm kiếm sự hoàn hảo trong tranh, mà tìm một nhịp thở.”

Góc trưng bày các tác phẩm tại Hội Mỹ thuật TP.HCM. Ảnh chụp bởi Art Photographer Trà Trương.

Góc trưng bày các tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Thị Loan Phương tại Hội Mỹ thuật TP.HCM. Nguồn: Art Photographer Trà Trương.

Về kỹ thuật, họa sĩ Võ Nam phân tích: “Sơn mài là chất liệu đi ngược; các chất liệu khác đi lên, còn sơn mài là đi tìm lại. Người ta hay tìm cách đưa âm thanh từ mặt đất lên lưng chừng trời. Ở đây, âm thanh đó lớn hơn và dày công hơn.” 

Khúc ngân nơi lưng chừng trời

Về đề tài, tác phẩm “Khúc nhạc Thiên đình” là điểm nhấn mà chị chọn làm tâm điểm cho triển lãm. Những cô gái khoác áo dài, áo ngũ thân hay mang dáng áo Hy Lạp, cùng đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt và cả trumpet,  hình ảnh giao hòa Đông - Tây, trần thế và thiên đình. Những chi tiết ấy khiến người xem vừa liên tưởng đến truyền thống tôn vinh nữ tính trong mỹ thuật Việt, vừa thấy được cách chị mượn ngôn ngữ phương Tây để kể sự riêng.

Lắng nghe tiếng đàn tranh của chị cùng bạn bè ngay buổi khai mạc, người ta dễ cảm nhận phần nào sự bay bổng và tính chữa lành nơi tranh. Kiên trì học đàn tranh hơn ba năm, chị đem âm nhạc hòa vào quy trình sơn mài chậm rãi; tiếng đàn và lớp sơn cùng nhau dẫn dắt người xem vào cõi mộng vừa dịu dàng vừa chắc tay nghề.

Nguyễn Thị Loan Phương, Khúc nhạc Thiên đình, 80 x 140 cm. Ảnh do NNA team chụp.

Nguyễn Thị Loan Phương, Khúc nhạc Thiên đình, 80 x 140 cm. Nguồn: Artonis.

Nhiều phác thảo sơn mài trong triển lãm gợi đến Henri Rousseau, người lạc vào khu rừng bằng sự hồn nhiên mộng tưởng, nhưng khác Rousseau, những khung cảnh mộng tưởng của Loan Phương không u ám, mà rực rỡ và sáng trong, thiên nhiên nơi chị ôm ấp và vỗ về con người. Vì lẽ thế, nét “Rousseau phương Đông” ấy khiến tranh vừa gần gũi, vừa huyền ảo, và đầy hồn nhiên.

Nhà báo Trương Nguyên Ngã cùng nhiều đàn anh trong nghề nhấn mạnh tính kế thừa và liên tục trong việc xử lý chất liệu: kỹ thuật mài đứt nét, lấy ma-ché, tạo texture cho bề mặt là nguồn lực giúp tranh sơn mài vừa giữ được “vẻ huyền ảo và sang trọng” vừa truyền tải cảm xúc đương đại. Loan Phương đang bước đi trên con đường đòi hỏi cả tay nghề lẫn chiều sâu cảm xúc, hai yếu tố chị đang chứng minh qua từng lớp sơn, lá vàng, giấy bạc.

Nguyễn Thị Loan Phương, Một ngày mới, sơn dầu, khổ tròn 80 cm, 2022. Ảnh do NNA team chụp.

Nguyễn Thị Loan Phương, Một ngày mới, sơn dầu, khổ tròn 80 cm, 2022. Nguồn: Artonis.

Với hơn mười năm gắn bó cùng sơn mài, Nguyễn Thị Loan Phương đã đạt một số giải thưởng đáng kể, từ Giải Đầu tư tại Triển lãm sáng tác mới TP.HCM (2014), Giải Khuyến khích Mỹ thuật Toàn quốc (2015), đến Giải Họa sĩ trẻ và Giải Liên hiệp Văn học Nghệ thuật TP.HCM (2023) và Giải A tại Triển lãm sáng tác mới TP.HCM (2024). Mỗi giải là một bước khẳng định trong hành trình kiên trì, miệt mài với chất liệu dân tộc hòa vào  tiếng nói hiện đại.

Triển lãm đầu tay này đánh dấu một bước tiến trong hành trình nghệ thuật song song với nghề giảng dạy của chị. Hành trình từ những tác phẩm chân dung, tĩnh vật đến vũ trụ thị giác của phụ nữ và thiên nhiên dưới lớp sơn mài đã giúp Loan Phương được mong chờ sẽ tiếp cận đến giới yêu hội họa nhiều hơn, và cũng rất mong chờ ở chị, những chủ đề bứt phá hơn nữa ở chặng sau.

Thông tin Triển lãm

“Đường Lên Mây” ra đời sau những biến cố: dịch bệnh, và sự ra đi của người cha thân yêu. Trong lớp sơn thắm, người xem như thấy được một hành trình ôm trọn tiếng đàn, thả lỏng để sự lãng mạn hóa thành giấc mơ.

Mời các bạn yêu mến sự hồn nhiên và lãng mạn đến từ sự chữa lành và nở hoa lại của tâm hồn, sẽ đến tham quan từ ngày 15.10.2025 đến hết ngày 22.10.2025 tại Hội Mỹ thuật TP. HCM nhé!

thẻ: Triển lãm
Bài trước Bài tiếp theo

Bài viết liên quan

Triển lãm “Mình hạc xương mai” – Họa sĩ Đặng Kim Long
Triển lãm - 7 Tháng 8, 2026

Triển lãm “Mình hạc xương mai” – Họa sĩ Đặng Kim Long

Sau hơn ba năm kể từ triển lãm cá nhân “Góc nhìn” (2023), họa sĩ Đặng Kim Long vừa giới thiệu triển lãm cá nhân tiếp theo ở tuổi "xưa nay hiếm". Lần này, ông lựa chọn 3B Gallery, TP. HCM làm không gian trưng bày cho triển lãm "Mình hạc xương mai". Họa sĩ Đặng Kim Long phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Triển lãm giới thiệu khoảng 50 tác phẩm sơn mài với các chủ đề về con người (chủ yếu là hình tượng thiếu nữ, phụ nữ trong tà áo dài), thiên nhiên và văn hóa Việt Nam, cùng một số sáng tác mang hơi hướng trừu tượng bán lập thể. Đây không chỉ là những tác phẩm riêng lẻ mà còn là thành quả của hơn một thập kỷ lao động nghệ thuật bền bỉ.  Ở tuổi 71, việc hoàn thành một bộ tranh có số lượng lớn cùng kích thước đáng kể cho thấy sức sáng tạo và sự bền bỉ đáng nể của người nghệ sĩ. Qua triển lãm lần này, Đặng Kim Long không chỉ để lại nhiều ấn tượng với công chúng mà còn truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ trẻ – những thế hệ tiếp nối của mỹ thuật Việt Nam. Họa sĩ Đặng Kim Long và tác phẩm của ông trong triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Một mỹ cảm xuyên suốt trong hội họa Đặng Kim Long Hành trình nghệ thuật của Đặng Kim Long không chỉ được đo bằng hơn mười năm miệt mài thực hiện bộ tranh này, mà còn nối dài theo mạch phát triển của mỹ thuật Việt Nam. Điều đó được thể hiện ngay từ tên gọi của triển lãm: "Mình hạc xương mai". Phát biểu tại lễ khai mạc, giám tuyển Cường Quách cho rằng tên triển lãm đã gói ghém trọn vẹn mỹ cảm mà Đặng Kim Long theo đuổi trong nhiều thập niên sáng tác: “Triển lãm này lấy tên "Mình hạc xương mai" là vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam: mảnh mai, tinh tế, thanh nhã, với bờ vai gầy guộc, nhỏ nhắn, khuôn mặt trái xoan, đôi mắt buồn mơ mộng, đôi vai xuôi, chiếc cổ cao thanh mảnh. Đó là vẻ đẹp mà từ xưa các cụ đã nói:  ‘Mai cốt cách, tuyết tinh thần  Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.’ Điều đáng nói là vẻ đẹp ấy không chỉ nằm ở một người mẫu cụ thể. Nó là một ý tưởng xuyên suốt, bước ra từ ký ức và từ mỹ cảm của chính anh Long.” Không gian triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Theo giám tuyển Cường Quách, "mình hạc xương mai" không chỉ là một cách gọi về vẻ đẹp thanh mảnh, tinh tế và nhỏ nhắn của người phụ nữ trong quan niệm truyền thống, mà còn là một chuẩn mực thẩm mỹ vẫn tiếp tục được nối dài trong đời sống đương đại. Ông dẫn lại những ca từ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: "Vai em gầy guộc nhỏ như cánh vạc về chốn xa xôi", hay của nhạc sĩ Quốc Bảo: "Bờ vai ơi, đừng quá nghiêng nghiêng, đánh rơi buổi chiều thơm ngát." để cho thấy vẻ đẹp ấy chưa bao giờ mất đi giá trị. Với triển lãm "Mình hạc xương mai", họa sĩ Đặng Kim Long đang tiếp nối tinh thần thẩm mỹ ấy bằng ngôn ngữ hội họa của riêng mình. Không chỉ gợi nhắc một quan niệm thẩm mỹ truyền thống, triển lãm còn làm sống dậy mỹ cảm đặc trưng của hội họa Sài Gòn trước năm 1975. Chia sẻ tại lễ khai mạc, bà Mã Thanh Cao – nguyên Giám đốc Bảo tàng TP. HCM – cho biết: “Triển lãm "Mình hạc xương mai" đã gợi lại mỹ cảm của nền nghệ thuật Sài Gòn trước năm 1975 – một vẻ đẹp rất lãng mạn. Chất liệu sơn mài dưới bàn tay của anh Long vẫn tiếp tục được hoàn thiện. Chúng ta sẽ được thấy những gam màu rất đẹp, đặc biệt là sắc xanh cùng sự duyên dáng của những mảng cẩn trứng và cách xử lý màu sắc rất tinh tế. Tất cả tạo nên một vẻ đẹp Sài Gòn rất riêng.” Tác phẩm của họa sĩ Đặng Kim Long tại triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Họa sĩ Đặng Kim Long tốt nghiệp Trường Mỹ thuật Gia Định trước năm 1975, ông mang theo tinh thần của một thế hệ họa sĩ miền Nam với mỹ cảm lãng mạn và bảng màu đặc trưng. Những tác phẩm về thiếu nữ của ông gợi nhớ đến tranh của các danh họa như Hồ Hữu Thủ, Nguyễn Trung hay Đinh Cường, trong khi các sáng tác mang hơi hướng trừu tượng lại khiến người xem liên tưởng đến ngôn ngữ tạo hình của danh họa Tạ Tỵ. Giữa những biến chuyển của mỹ thuật đương đại, Đặng Kim Long vẫn kiên định với ngôn ngữ sáng tạo đã theo ông suốt nhiều thập niên. Chính sự bền bỉ ấy đã giúp tranh của ông vừa lưu giữ tinh thần của hội họa Gia Định, vừa tiếp tục đối thoại với người xem hôm nay thông qua vẻ đẹp thanh nhã, lãng mạn và đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Tác phẩm của họa sĩ Đặng Kim Long tại triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Tác phẩm của họa sĩ Đặng Kim Long tại triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Tác phẩm của họa sĩ Đặng Kim Long tại triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Họa sĩ Đặng Kim Long cùng gia đình tại triển lãm “Mình hạc xương mai”. Nguồn: Artonis. Thông tin triển lãm Mình hạc xương mai Khai mạc: 18:00  |  18/07/2026 Thời gian diễn ra: 18/07/2026 - 28/07/2026 Địa điểm: 3B GALLERY  |  38/6i Nguyễn Văn Trỗi, Phường Cầu Kiệu, TP. HCM

Triển lãm “Vượt qua” – Hoàng Tường Minh & Bùi Hải Sơn
Triển lãm - 5 Tháng 8, 2026

Triển lãm “Vượt qua” – Hoàng Tường Minh & Bùi Hải Sơn

Vừa qua, tại Hội Mỹ thuật TP. HCM đã diễn ra triển lãm “Vượt qua”, đánh dấu lần kết hợp hiếm hoi của hai người bạn thân lâu năm – hai nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh và Bùi Hải Sơn. Dù theo đuổi những ngôn ngữ tạo hình khác biệt, cả hai đều là những tên tuổi giàu dấu ấn của điêu khắc đương đại Việt Nam. Chỉ với 10 tác phẩm, triển lãm không hướng đến sự đồ sộ về số lượng mà tập trung khẳng định chiều sâu tư duy nghệ thuật, đồng thời mở ra cuộc đối thoại giữa hai hành trình sáng tạo cùng gặp nhau ở một điểm chung: vượt qua những giới hạn để mở ra khả năng biểu đạt mới. “Vượt qua” những “Trầm tích” của Bùi Hải Sơn Năm tác phẩm của Bùi Hải Sơn gồm “Trầm tích I, II, V” và “Thị kiến/Trầm tích III, IV” tiếp tục nối dài mạch sáng tác mà ông theo đuổi nhiều năm qua. Với thủ pháp tách lớp, điêu khắc mang tính “giải phẫu” cùng việc kết hợp đa chất liệu, nghệ sĩ không dừng lại ở việc tái hiện hiện thực vật chất của những lớp “trầm tích”, mà mở rộng chúng thành những suy tư về thời gian, bản chất, sự biến dịch, hủy diệt và tái sinh. Chân dung nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn. Nguồn: Artonis. Vẫn kiên trì với đề tài hậu chiến và hình tượng hạt lúa – một biểu tượng quen thuộc trong sáng tác của mình – Bùi Hải Sơn lựa chọn một cách tiếp cận khác với ký ức chiến tranh Việt Nam. Trong thế giới nghệ thuật của ông, chiến tranh không còn hiện diện qua khói lửa hay những đối đầu khốc liệt. Khi thời gian lùi xa, những dấu tích còn sót lại cũng dần rời khỏi chức năng của sự hủy diệt để trở thành chứng nhân của ký ức. Những viên đạn, mảnh kim loại hay phế liệu chiến tranh không còn được nhìn như biểu tượng của bạo lực, mà được nghệ sĩ đưa vào tác phẩm như những vật liệu mang khả năng hồi sinh. Thông qua điêu khắc, chúng được trao một đời sống mới, chuyển hóa từ dấu vết của mất mát thành chất liệu của sáng tạo và suy tưởng. Trong không gian trưng bày tại Hội Mỹ thuật TP. HCM, Bùi Hải Sơn kết nối các khối điêu khắc đồ sộ bằng những sợi laser đỏ mảnh như chỉ. Không chỉ dẫn dắt thị giác, hệ thống laser còn tạo nên một mạng lưới liên kết vô hình giữa các tác phẩm, khiến toàn bộ không gian trở thành một chỉnh thể thống nhất thay vì tập hợp những đối tượng độc lập. Sự mong manh của ánh sáng đối lập với sức nặng của vật chất, đồng thời mở ra nhiều tầng liên tưởng về những mối dây gắn kết tưởng như vô hình nhưng luôn hiện hữu. Tác phẩm của Bùi Hải Sơn tại triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Ở một bình diện khác, những đường laser đỏ ấy cũng có thể được đọc như ẩn dụ cho quá trình hàn gắn sau chiến tranh. Sau những đổ vỡ, điều kết nối con người không còn là những sức mạnh hữu hình, mà là ký ức tập thể, sự sẻ chia và khả năng chữa lành. Những sợi dây ấy tuy mong manh nhưng bền bỉ, giống như ánh sáng đỏ nối liền các khối điêu khắc trong không gian triển lãm. Chính từ quan niệm ấy, Bùi Hải Sơn cho rằng nghệ thuật chỉ thực sự hoàn chỉnh khi tác phẩm, không gian và người thưởng lãm cùng tạo nên một mối quan hệ đối thoại. “Một tác phẩm được xây dựng tốt, đặt trong không gian phù hợp và được đón nhận bằng tâm thế cởi mở sẽ tự tạo nên sự kết nối giữa nghệ sĩ và người xem. Theo tôi, thưởng thức nghệ thuật không phải là đặc quyền của những người được đào tạo bài bản hay hoạt động trong giới mỹ thuật, mà là trải nghiệm đến từ sự rung cảm tự nhiên.” Tác phẩm của Bùi Hải Sơn tại triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Với Bùi Hải Sơn, “vượt qua” không đơn thuần là vượt qua quá khứ, mà còn là hành trình chuyển hóa ký ức. Khi những tàn tích chiến tranh được tái sinh trong ngôn ngữ điêu khắc, chúng không còn kể về sự hủy diệt mà trở thành biểu tượng của khả năng chữa lành và tái tạo – nơi nghệ thuật mở ra một cách nhìn mới về lịch sử, con người và thời gian. “Vượt qua” những “giới hạn” của Hoàng Tường Minh Nếu Bùi Hải Sơn lựa chọn đối thoại với ký ức hậu chiến thì Hoàng Tường Minh lại hướng sự quan tâm đến việc vượt qua những giới hạn của chính vật chất và bản thân người nghệ sĩ. Đối với ông, “giới hạn” không đến từ những tác động bên ngoài mà nằm ngay trong quá trình sáng tạo – nơi mỗi ý tưởng táo bạo đều đòi hỏi một khả năng hiện thực hóa tương xứng. Chính vì vậy, mỗi tác phẩm là một lần nghệ sĩ tự đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe hơn để vượt qua. Chân dung điêu khắc gia Hoàng Tường Minh. Nguồn: Artonis. Năm tác phẩm “Không giới hạn I, II, III, IV, V” là sự cô đọng rõ nét nhất cho tư duy ấy. Thông qua ngôn ngữ điêu khắc, Hoàng Tường Minh không chỉ khám phá sức mạnh của vật liệu mà còn đặt ra câu hỏi về giới hạn của con người trước tự nhiên và chính khả năng sáng tạo của mình. Tinh thần ấy gợi liên tưởng đến tư tưởng “vượt lên chính mình” (self-overcoming) trong triết học của Friedrich Nietzsche – nơi con người không ngừng vượt qua những giới hạn đã có để hướng tới một trạng thái tồn tại và sáng tạo mới. Các biến điệu của sức căng, sự đối lập giữa nặng và nhẹ, giữa cân bằng và mất cân bằng tiếp tục trở thành ngôn ngữ tạo hình chủ đạo trong loạt tác phẩm lần này. Tuy nhiên, thay vì chỉ khai thác hình thức, Hoàng Tường Minh tập trung vào khoảnh khắc vật chất tiến gần đến giới hạn chịu lực – nơi xuất hiện điểm bền kéo cực đại (ultimate tensile strength)và điểm đứt gãy (breaking point). Đó không chỉ là những khái niệm của kỹ thuật vật liệu mà còn trở thành ẩn dụ cho ranh giới cuối cùng giữa tự do và định mệnh, giữa quá khứ và tương lai, giữa khả năng và giới hạn. Tác phẩm của Hoàng Tường Minh tại triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Để hiện thực hóa những ý niệm ấy, inox trở thành chất liệu mang tính quyết định trong sáng tác của Hoàng Tường Minh. Dù luôn thực hiện những tác phẩm có kích thước lớn và khối lượng nặng, ông vẫn cố gắng duy trì cảm giác chuyển động và nhẹ bẫng trong từng hình khối. Việc xử lý các mối hàn, kết nối giữa inox và sắt đen vừa phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vừa tạo nên hiệu quả phản chiếu và tương phản ánh sáng, đòi hỏi quá trình tính toán tỉ mỉ cùng sự kiên nhẫn gần như tuyệt đối. Với Hoàng Tường Minh, đó không đơn thuần là thao tác chế tác mà là cuộc đối thoại liên tục giữa nghệ sĩ và vật chất – nơi kỹ thuật trở thành một phần không thể tách rời của ý niệm. Ở góc nhìn ấy, “Không giới hạn” không phải là lời tuyên bố rằng mọi giới hạn đều có thể bị xóa bỏ, mà là hành trình không ngừng tiến đến ranh giới của bản thân để rồi tiếp tục bước xa hơn. Đồng thời, đây cũng là cách Hoàng Tường Minh vượt qua những quy ước vốn có của chất liệu, xóa nhòa ranh giới giữa điêu khắc và sắp đặt, giữa khối đặc và không gian, giữa vật thể và trải nghiệm thị giác. Tác phẩm của Hoàng Tường Minh tại triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Chia sẻ về hành trình sáng tạo của mình, Hoàng Tường Minh cho biết: “Nghệ thuật thì không giới hạn, nhưng con người thì có. Không giới hạn với tôi không phải là tuyên ngôn mà là hành trình – liên tục đối thoại, va chạm và vượt qua những giới hạn của chính mình. Tuổi tác không làm tôi thấy bị giới hạn, mà giúp tôi nhìn mọi thứ sâu hơn, bình tĩnh hơn. Khi còn trẻ, ta phá giới hạn bằng năng lượng; khi trưởng thành, ta vượt giới hạn bằng sự hiểu biết. Quan trọng là đừng bao giờ ngừng khát vọng sáng tạo.” Muốn “Vượt qua” thì đi cùng nhau Mười tác phẩm của Hoàng Tường Minh và Bùi Hải Sơn, với tổng trọng lượng hơn 2,2 tấn, được sắp đặt cẩn trọng theo đặc điểm kiến trúc của không gian Hội Mỹ thuật TP. HCM. Dưới sự đồng hành của giám tuyển Vũ Huy Thông, hai nghệ sĩ đã kết hợp các khối điêu khắc đồ sộ với ánh sáng, vật liệu và những khoảng trống, tạo nên một tổng thể thống nhất thay vì những tác phẩm tồn tại độc lập. Từ ý niệm sáng tác đến cách tổ chức không gian, tất cả đều xoay quanh một tinh thần chung: Vượt qua. Lễ khai mạc triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Nhan đề triển lãm gợi liên tưởng đến câu chuyện Moses dẫn dân Do Thái vượt Biển Đỏ trong Kinh Thánh – một biểu tượng về sự giải phóng, chuyển hóa và khởi đầu mới. Tuy nhiên, “vượt qua” ở đây không chỉ được hiểu như một hành động vượt khỏi một ranh giới vật lý, mà còn là hành trình chuyển biến về tinh thần: đi qua nỗi sợ, những giới hạn và những trạng thái tồn tại cũ để hướng đến một khả năng mới. Nói một cách khác, “vượt qua” trong triển lãm lần này hai nghệ sĩ muốn đi qua những điều bất khả, tưởng như không thể trong sáng tạo để đi đến “chân trời sáng tạo” mới.  Trong câu chuyện Kinh Thánh, Moses không chỉ đưa dân Do Thái băng qua Biển Đỏ mà còn dẫn họ rời khỏi thân phận nô lệ để tìm kiếm tự do, từ quá khứ đau thương hướng tới hy vọng về một tương lai khác. Biển Đỏ vì thế trở thành ranh giới giữa hai trạng thái tồn tại – nơi con người buộc phải lựa chọn bước tiếp dù phía trước vẫn còn nhiều bất định. Nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh (trái) và nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn (phải). Nguồn: Artonis. Đặt trong không gian triển lãm, tinh thần ấy được chuyển hóa thành trải nghiệm của người xem. Những vách ngăn vừa chia cắt vừa kết nối các khu vực trưng bày, hệ thống ánh sáng được tính toán riêng cho từng tác phẩm, cùng những vật liệu quen thuộc như tấm cốt pha xây dựng đều trở thành một phần của hành trình thị giác. Người xem không chỉ đứng trước tác phẩm để quan sát, mà phải di chuyển, thay đổi góc nhìn và tự mình khám phá những lớp nghĩa mới được mở ra trong không gian. Giám tuyển Vũ Huy Thông cho rằng triển lãm không đặt điêu khắc trong cách nhìn quen thuộc, mà buộc người xem liên tục thay đổi vị trí quan sát. Mỗi bước tiến, lùi hay dịch chuyển sang một góc khác đều tạo ra một hình ảnh mới. Chính sự tương tác giữa ánh sáng, bóng tối, hình khối và khoảng trống đã tạo nên “lớp hình ảnh thứ hai”, biến quá trình thưởng lãm thành cuộc đối thoại giữa điều nhìn thấy và điều tưởng như đã được nhìn thấy. Bởi vậy, “vượt qua” trong triển lãm không đồng nghĩa với việc đạt đến một điểm kết thúc tuyệt đối. Giống như hành trình của dân Do Thái sau khi vượt Biển Đỏ, người Do Thái vẫn phải lang thang trong sa mạc suốt nhiều năm. Học “vượt qua” thử thách không có nghĩa mọi khó khăn biến mất, mà là bước khởi đầu cho một quá trình trưởng thành khác. Với hai nghệ sĩ, đó có thể là sự tiếp tục đối diện, tiếp tục sáng tạo và không ngừng mở rộng những giới hạn của chính mình. “Chân trời sáng tạo” có lẽ mới chỉ là điểm khởi đầu của một hành trình. Không gian triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Sự gặp gỡ giữa Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh cũng tạo nên một tầng nghĩa khác của chữ “vượt qua”: sự kết nối giữa những cá nhân, thế hệ và kinh nghiệm sáng tạo khác nhau. Nếu Bùi Hải Sơn chuyển hóa ký ức đau thương thành những suy tư về sự hồi sinh, thì Hoàng Tường Minh đối thoại với vật chất để tìm kiếm những khả năng mới của hình thức. Hai hành trình tưởng như khác biệt nhưng cùng gặp nhau ở niềm tin rằng nghệ thuật luôn bắt đầu từ việc vượt qua những điều đã có. Đó cũng là lý do triển lãm được xem như một cuộc phiêu lưu đối với cả nghệ sĩ lẫn công chúng. Trước ngày khai mạc, chính hai nghệ sĩ cũng không thể hình dung hoàn toàn hiệu quả cuối cùng của các tác phẩm khi đặt trong không gian cụ thể. Chỉ khi điêu khắc thực sự hiện diện cùng ánh sáng, kiến trúc và chuyển động của người xem, những lớp cảm xúc mới dần được bộc lộ. Có thể nói, nếu Bùi Hải Sơn nhìn “Vượt Qua” như hành trình hàn gắn ký ức hậu chiến, thì Hoàng Tường Minh xem đó là quá trình vượt qua giới hạn của vật chất và bản thân người nghệ sĩ. Tại triển lãm lần này, họ đã cùng tạo nên một điểm gặp gỡ chung: khát vọng không ngừng tiến về phía trước. “Vượt Qua” không chỉ là một trạng thái đạt tới, mà là một hành trình liên tục – nơi con người, nghệ thuật và sáng tạo luôn được thử thách để mở ra những chân trời mới. Không gian triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Không gian triển lãm “Vượt qua”. Nguồn: Artonis. Chi tiết tác phẩm của Bùi Hải Sơn. Nguồn: Artonis. Chi tiết tác phẩm của Hoàng Tường Minh. Nguồn: Artonis. Chi tiết tác phẩm của Bùi Hải Sơn. Nguồn: Artonis. Chi tiết tác phẩm của Hoàng Tường Minh. Nguồn: Artonis. Chi tiết tác phẩm của Bùi Hải Sơn. Nguồn: Artonis. Chi tiết tác phẩm của Hoàng Tường Minh. Nguồn: Artonis. Thông tin triển lãm Vượt Qua Khai mạc: 31/07/2026 Thời gian: 31/07/2026 – 10/08/2026 Địa điểm: Hội Mỹ thuật TP. HCM  |  218A Pasteur, p. Xuân Hoà, TP. HCM

Triển lãm “Địa tầng ký ức”
Triển lãm - 5 Tháng 8, 2026

Triển lãm “Địa tầng ký ức”

Vừa qua, ngày 24/07/2026, triển lãm “Địa tầng ký ức” đã chính thức khai mạc trong không gian ấm cúng, cô đọng của Bảo tàng Nghệ thuật Quang San, Thành phố Hồ Chí Minh. Triển lãm diễn ra từ ngày 24/07/2026 đến hết ngày 23/08/2026, giới thiệu cuộc đối thoại nghệ thuật giữa hai họa sĩ/nghệ sĩ Chu Viết Cường (Cường Chu) và Vũ Đức Hiếu (Hiếu Mường). Quy tụ 29 tác phẩm gốm và sơn mài, triển lãm “Địa tầng Ký ức” gợi mở cách nhìn về ký ức không chỉ như những hình ảnh được lưu giữ trong tâm trí, mà còn như một phần hiện hữu của chính chất liệu. Từ đất nung, sơn mài đến những bề mặt được bồi đắp qua thời gian và quá trình lao động nghệ thuật, vật chất trở thành nơi lưu giữ dấu vết của ký ức. Bởi vậy, mỗi tác phẩm không chỉ hiện diện như một đối tượng thẩm mỹ, mà còn là một thực thể mang theo những lớp trầm tích của ký ức cá nhân và văn hóa cộng đồng. Không gian triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Hai ngôn ngữ nghệ thuật, một tầng ký ức chung Tại triển lãm “Địa tầng ký ức”, Cường Chu tiếp tục mang đến cho công chúng những series tranh sơn mài khổ vừa và lớn, xoay quanh những đề tài vốn là thế mạnh trong hành trình sáng tác của anh suốt nhiều năm qua: không gian phong cảnh và văn hóa Bắc Bộ. Qua kỹ thuật sơn mài với những lớp phủ, lớp mài được xử lý tỉ mỉ và công phu, những cảnh sắc quen thuộc hiện lên với chiều sâu của thời gian, nơi mỗi lớp màu dường như lưu giữ một lớp ký ức riêng biệt. Tác phẩm của Chu Viết Cường tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Trong khi đó, Hiếu Mường lại mang đến những tác phẩm sơn mài mang hơi hướng lập thể không gian và trừu tượng. Dường như anh đã chuyển hóa cái âm bản của sơn mài thành những chuyển động dương tính của sắc độ, để ánh sáng, hình ảnh và chất liệu cùng soi chiếu những địa tầng ký ức ẩn sâu trong sự tồn tại của mỗi cá thể.  Bên cạnh đó, Vũ Đức Hiếu còn giới thiệu những tác phẩm gốm Mường mang đậm dấu ấn cá nhân. Những tác phẩm này đã rời khỏi chức năng nguyên bản của đồ vật, không còn phục vụ mục đích sử dụng thông thường, mà trở thành những hiện hữu “vô dụng” theo nghĩa tích cực – nơi hình khối, đường nét và chất liệu tự thân cất lên tiếng nói, đối thoại với người xem. Tác phẩm của Vũ Đức Hiếu tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Hai ngôn ngữ nghệ thuật khác biệt gặp nhau tại một “tầng ký ức”. Với hai nghệ sĩ, mỗi nền văn hóa là một hệ thống địa tầng, nơi từng lớp ký ức được thời gian lặng lẽ bồi đắp thành những lớp trầm tích. Có những lớp hiện diện rõ ràng trong kiến trúc, cảnh quan hay sự vật; cũng có những lớp âm thầm tồn tại trong bản sắc của từng cộng đồng và đời sống nội tâm của mỗi cá nhân. Chính tại điểm giao thoa ấy, thực hành nghệ thuật của Vũ Đức Hiếu và Chu Viết Cường tìm thấy sự đồng điệu. Dù xuất phát từ những nguồn mạch cảm hứng khác nhau, cả hai đều xem nghệ thuật như một phương thức khai mở những lớp địa tầng ký ức được kết tinh dưới bề mặt của vật chất và văn hóa. Không gian triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Trong lễ khai mạc triển lãm “Địa tầng ký ức”, ông Nguyễn Thiều Kiên – Giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật Quang San – có đôi lời chia sẻ: “Hai anh đều có hành trình sáng tác vô cùng khác nhau, nhưng khi quan sát các tác phẩm tại triển lãm, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy sự khác biệt rõ ràng trong ngôn ngữ nghệ thuật của mỗi người. Tuy nhiên, khi nhìn sâu hơn, người xem sẽ nhận ra một điểm chung rất thú vị giữa hai anh: đó chính là mong muốn lưu giữ và hồi tưởng về một ký ức nào đó. Ký ức ấy có thể là một không gian quen thuộc, một dấu ấn văn hóa, hoặc đơn giản chỉ là một cảm xúc lắng đọng theo thời gian. Đó đều là những điều tưởng chừng rất giản dị nhưng lại có thể dần phai nhòa qua năm tháng nếu chúng ta không dành sự chú tâm để gìn giữ. Chính sự đồng điệu trong cách cảm nhận và những khác biệt trong cách biểu đạt đã tạo nên một cuộc đối thoại nghệ thuật vô cùng đặc biệt trong triển lãm ngày hôm nay.” Tác phẩm của Chu Viết Cường tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Tác phẩm của Chu Viết Cường tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Chi tiết tác phẩm sơn mài của Chu Viết Cường tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Tác phẩm của Vũ Đức Hiếu tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Các tác phẩm gốm Mường của Vũ Đức Hiếu tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Các tác phẩm của Vũ Đức Hiếu tại triển lãm “Địa tầng ký ức”. Nguồn: Artonis. Thông tin triển lãm Địa tầng ký ức Thời gian triển lãm: 24.07.2026 – 23.08.2026 | 9:00 – 17:00 (Đóng cửa vào Thứ Hai) Địa chỉ: Quang San Art Museum - 189B/3 Nguyễn Văn Hưởng, p. An Khánh (Thảo Điền cũ), TPHCM. Vào cửa tự do (không bao gồm các khu vực trưng bày cố định của Bảo tàng)