Địa tầng ký ức
Mỗi nền văn hóa là một hệ thống địa tầng. Mỗi lớp ký ức là một lớp trầm tích được thời gian lặng lẽ bồi đắp. Có những lớp hiện diện rõ ràng trong kiến trúc, cảnh quan hay sự vật; cũng có những lớp âm thâm tồn tại trong bản sắc của từng cộng đồng và đời sống nội tâm của mỗi cá nhân.
Tư tưởng này dường như là điểm giao nhau giữa thực hành nghệ thuật của Vũ Đức Hiếu (Hiếu Mường) và Chu Viết Cường. Tuy bắt đầu từ những nguồn mạch cảm hứng khác nhau, cả hai đều xem nghệ thuật như một phương thức khai mở lớp địa tầng ký ức được kết tĩnh dưới bề mặt của vật chất và văn hóa.
Thực hành nghệ thuật hơn hai thập kỷ của Hiếu Mường được hình thành và bồi đắp qua quá trình khảo cứu văn hóa Mường, các cộng đồng dân tộc thiểu số ở Việt Nam, trải nghiệm thực địa và lao động thủ công bền bỉ với vật liệu. Gốm sinh ra từ đất, vốn gắn liền với sự khởi nguồn và nuôi dưỡng, đã trở thành ngôn ngữ đặc thù để họa sĩ khăc họa hình ảnh người phụ nữ Mường như hiện thân của sự tiếp nối văn hóa. Song song, thực hành sơn mài phản chiếu quá trình chuyển hóa những chiêm nghiệm từ chuyến đi Tây Tạng gần đây thành những cấu trúc không gian và biểu đạt thị giác mang tính nội tâm. Đều xuất hiện với ngôn ngữ tạo hình giản lược, gốm và sơn mài, tuy riêng biệt nhưng chúng cùng hướng đến chiều sâu tâm hồn, như anh đã từng nói: "Khi hình ảnh được lược bỏ, người xem có cơ hội tiếp cận sâu hơn với cảm xúc. Khi chi tiết biến mất, bản chất của sự vật bắt đầu hiện ra."
Nếu Hiếu Mường đối thoại với trầm tích của thời gian qua hình tượng con người và không gian ký ức, thì Chu Viết Cường lại tìm kiếm sự an trú cho tâm hồn ở cấu trúc văn hiến trầm mặc của miền văn hóa Bắc Bộ. Thay vì tái hiện hiện thực một cách trực diện, Chu Viết Cường tìm cách giải mã những vùng ký ức mơ hồ của cá nhân, qua bộ lọc hoài niệm và những "vết tích tinh thần" để lại của con người, để tái hiện khoảng lặng bình yên và cái hồn vĩnh cửu của nơi chốn. Các tác phẩm trong triển lãm lần này cũng phản ánh sự dịch chuyển từ tư duy cần chiếm lĩnh, chế ngự vật liệu sang giai đoạn "lăng" và "nương theo" đặc tính sinh học của sơn mài. Vẫn theo lối biểu đạt hiện thực tâm lý, những chi tiết cẩn vỏ trứng, rây bạc hay thếp vàng giờ đây không còn là sự phô diễn trên bề mặt mà hòa quyện vào cốt sơn chín, tạo nên chiều sâu ẩn tàng dưới các lớp màu của thời gian, ký ức và sương khói miền Bắc.
Quy tụ 29 tác phẩm gốm và sơn mài, triển lãm Địa tầng Ký ức cho thấy ký ức không chỉ được diễn tả bằng hình ảnh mà còn tồn tại như một thuộc tính của vật chất. Trong đất nung, trong sơn, trên những lớp bề mặt được hình thành qua thời gian và va chạm trực tiếp, chất liệu trở thành một cấu trúc tinh thần, để mỗi tác phẩm không chỉ là đối tượng thẩm mỹ mà còn là một cơ thể mang ký ức của cá nhân và tập thể.