Hoàng Đăng Nhuận – Người thổi hồn tím vào phố Huế

Hoàng Đăng Nhuận (1942–2021), người con của Huế, là hoạ sĩ tự do với tinh thần bền bỉ và đôi chân không mỏi. Dù không qua trường lớp, ông không bao giờ sáng tác tùy tiện mà luôn nghiêm túc rèn luyện, thử nghiệm nhiều phong cách từ Điểm họa đến Dã thú. Ngay cả khi chống chọi bệnh tật, ông vẫn kiên trì sáng tác, trở thành tấm gương về kỷ luật và lòng cống hiến cho nghệ thuật. “Nghệ sĩ giang hồ xứ Huế” trên con đường tự thân khai phá hội hoạ  Chân dung hoạ sĩ Hoàng Đăng Nhuận. Nguồn: Báo Thể thao & Văn hoá. Hoàng Đăng Nhuận, sinh năm 1942 tại Huế, đã từ bỏ nghề thợ vàng truyền thống của gia đình để theo đuổi con đường hội họa. Ông được biết đến với biệt danh “nghệ sĩ giang hồ xứ Huế”, một cái tên như thể sinh ra để dành riêng cho người luôn dấn bước khắp mọi nẻo đường, kiếm tìm cảm hứng và trải nghiệm nghệ thuật ngay từ thuở thanh xuân cùng họa sĩ Lê Vĩnh Tài. Có lẽ nơi nào ông đi qua cũng để lại một chút dư âm: khi thì ở miền Trung, khi lại thấy ông lẩn khuất giữa Tây Nguyên đại ngàn, rồi Huế, Đà Lạt, Quy Nhơn, Pleiku...  Trong bối cảnh nghệ thuật miền Trung những năm 60 còn thiếu thốn điều kiện học hành bài bản, việc ông lựa chọn tự học, rong ruổi trên con đường nghệ thuật của riêng mình là một hành trình đơn độc và đầy quả cảm. Thật khó tin rằng với tài năng ấy, Hoàng Đăng Nhuận lại chưa từng qua một trường lớp đào tạo nào. Ông học bằng cách sống, bằng cách quan sát và bằng những bước chân lang bạt. Có lẽ trên hành trình đó, ông đã tìm thấy hội họa, hay chính hội họa đã âm thầm tìm đến ông?. Nhà phê bình mỹ thuật Huỳnh Hữu Ủy từng viết về ông: “Những nơi chốn anh qua, những vòng tay bạn bè thân ái, những cuộc tình đến rồi đi... đều trở thành vốn sống bền bỉ của khổ đau, hạnh phúc nuôi dưỡng ngọn nguồn sáng tạo trong anh. Thanh lọc thế giới không bằng kích thước và cách nhìn cổ điển nữa, tất cả đều được thu nhận qua cánh cửa trực giác và tình cảm, quay mình lại với bên ngoài để chạm cùng vào những sâu thẳm của tâm hồn.” Hoạ sĩ Hoàng Đăng Nhuận bước vào nghiệp vẽ giữa lúc đất nước còn ngổn ngang biến động. Đó là thời kỳ mà nghệ thuật đứng giữa nhiều ngã rẽ: hiện đại hay truyền thống, phản ánh chiến tranh hay cất lên khát vọng tự do? Những năm 60–70, khi đất nước bị chia cắt, Huế chìm trong xung đột và bất ổn, hội họa dường như cũng bị kìm hãm. Nhưng chính chiến tranh lại trở thành chất xúc tác, thổi bùng ngọn lửa sáng tạo, khiến người nghệ sĩ phải lựa chọn: làm nghệ thuật để phản ánh hay để vượt thoát? Đối với người tự học như Đăng Nhuận, ông không chọn một trong hai, mà ôm trọn cả hai. Ông sống tự do, sáng tạo hết mình trong từng bước đi. Như Van Gogh hay Grandma Moses, ông là minh chứng sống cho việc giá trị nghệ thuật không nhất thiết phải đến từ trường lớp hay danh vị, mà từ cảm xúc thuần khiết và cái nhìn độc đáo. Và rồi ông vẽ, miệt mài như một cách ghi chép cuộc đời. Vẽ để nhớ, để sống, để tồn tại. Ông bán tranh trên những hành trình đi qua, sống bằng chính đôi tay và cảm xúc của mình. Không giống sự trầm tĩnh, góc cạnh trong tranh phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái, cũng không theo nét lãng mạn, dịu dàng của Đinh Cường, hay sắc màu biểu hiện mãnh liệt của Bửu Chỉ. Tranh của Đăng Nhuận là những mảng hoang dại, thô mộc và đầy xúc cảm, đậm hơi thở của thiên nhiên và những vùng đất ông từng đặt chân đến. Ông từng thử nghiệm với kỹ thuật điểm họa, tạo nên những khung cảnh phố phường và thiên nhiên sống động. Trong tranh ông có phảng phất tinh thần Dã thú với màu sắc mạnh mẽ, nhưng cũng hòa cùng sự dịu dàng của Tân Ấn tượng. Tất cả quyện lại thành một sắc màu rất riêng: vừa cô đơn, vừa tự do, vừa bản năng. Năm 1969, ông tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên tại Đà Nẵng, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình nghệ thuật không chính quy. Các tác phẩm tiêu biểu thời kỳ này như “Đợi chờ”, “Những người đi mua không khí” đã phác họa một thế giới nội tâm đầy rung động và phản chiếu thời cuộc. Sau năm 1975, ông được biết đến nhiều hơn với loạt tranh phố sử dụng kỹ thuật điểm họa. Những khu phố mờ ảo trong tranh ông như thực như mơ, man mác sắc tím và buồn của thời gian. Ông tham gia nhiều triển lãm quốc tế tại Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Singapore, Hong Kong… Năm 1990, ông có hai triển lãm tại Paris và nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ giới phê bình. Ông tiếp tục sáng tạo không ngừng với tranh phố, tranh tĩnh vật, trừu tượng. Những tác phẩm như “Phố chờ”, “Cỏ lau bên thành cổ”, “Sân thượng” tiêu biểu cho nét hiện thực thấm đẫm chất thơ trong phong cách của ông. Tranh của ông hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Singapore và trong nhiều bộ sưu tập tư nhân khắp thế giới. Năm 2009, một biến cố xảy đến. Ông bị tai biến. Nhưng điều ấy không thể khuất phục được tinh thần nghệ sĩ trong ông. Sau năm tháng, ông ngồi xe lăn, học vẽ lại bằng tay không thuận. Và rồi, từ đôi tay ấy, loạt tranh trừu tượng mini ra đời, đầy xúc cảm và chiều sâu. Năm 2013, ông thực hiện cuộc triển lãm cuối cùng tại Gác Trịnh Huế, như một lời chào, một cái cúi đầu lặng lẽ mà đẹp đẽ với nghiệp vẽ. Ngày 14 tháng 7 năm 2021, Hoàng Đăng Nhuận mất tại quê nhà sau thời gian chống chọi với bệnh tật. Hoàng Đăng Nhuận – người nghệ sĩ lang thang ấy – chính là biểu tượng của một tinh thần sáng tạo không biên giới, một trái tim tự do, bền bỉ và kiên cường. Ông sống hết mình cho nghệ thuật và để lại một di sản quý giá không chỉ bằng tranh vẽ, mà bằng cả cuộc đời. Một cuộc đời truyền cảm hứng. Từ Cảm Xúc Nguyên Sơ Đến Tinh Thần Trừu Tượng Có những người chọn nghệ thuật như một con đường rẽ ngang, còn với họa sĩ Hoàng Đăng Nhuận, nghệ thuật là một phần máu thịt, một lẽ sống không thể tách rời. Là họa sĩ tự học, ông không mang theo hành trang của những khuôn khổ kỹ thuật kinh viện mà vẽ bằng trực giác, bằng tình cảm nguyên sơ, bằng những rung động tự nhiên nhất của tâm hồn. Đối với ông, hội họa không đơn thuần là nghệ thuật, mà là sự sống: “Hội họa là căn nhà trú ngụ của đời tôi.” Tranh của Hoàng Đăng Nhuận không kể một câu chuyện rõ ràng, mà như những dòng thơ Haiku tinh tế, gợi mở và đôi khi thấm đẫm nỗi buồn dịu dàng, man mác. Chúng đọng lại nơi những góc phố cũ kỹ, những ngọn cây rồi trôi về miền ký ức xa xăm. Như ông từng nói: “Tôi chỉ hy vọng vẽ đẹp và truyền tải cảm xúc của mình đến người xem một cách đầy chất thơ.” Sự ngẫu hứng là điểm đặc biệt trong cách sáng tác của ông. Dù là họa sĩ “cân” rất nhiều trường phái – từ điểm họa (pointillism), tân ấn tượng (neo-impressionism), dã thú (fauvism) đến trừu tượng – ông không đặt nặng chuyện phong cách. Chính điều đó giúp tranh ông thể hiện tinh thần tự do, phóng khoáng. Cảnh vật, chủ thể khi đó đã chọn phong cách, và chính phong cách lại chọn góc nhìn cho nhà họa sĩ – một sự lựa chọn không theo chủ đích nào. Khi được hỏi về phong cách, ông chỉ mỉm cười: “Tôi không biết rõ về thứ gọi là ‘phong cách’. Các nhà phê bình có thể thấy điều đó hơn tôi.” Câu trả lời vừa khiêm nhường, vừa thể hiện sự nhẹ nhàng nhưng đầy bản lĩnh trong cách ông bước đi giữa thế giới nghệ thuật đầy sắc màu. Ở giai đoạn đầu tiên, ông vẽ bằng cảm xúc nguyên sơ, đầy nổi loạn, với màu sắc bùng nổ – rực rỡ, bất ổn, chênh vênh – chịu ảnh hưởng rõ nét từ Fauvism, kết hợp với kỹ thuật chấm màu (pointillism) và tân ấn tượng. Nhưng phía sau những nét cọ mạnh mẽ ấy là một tầng u hoài sâu thẳm, một nỗi buồn lặng lẽ khó gọi tên. Về chất liệu, ông không cầu kỳ mà chọn màu bột và sơn dầu – những vật liệu gần gũi, được thể nghiệm trên giấy roki và vải bố thô. Sự thô mộc ấy tạo nên chất cảm rất riêng, chân thật, khiến tranh ông như “thở” cùng thời gian. Cũng từ đây, thành phố Huế bắt đầu hiện diện trong tranh ông – không ồn ào, không hào nhoáng, mà như trôi giữa màn sương tím mờ ảo. Màu tím không chỉ đơn thuần là màu sắc, mà còn là hồi ức, là dấu ấn riêng biệt của cố đô. Nhắc đến Hoàng Đăng Nhuận, người ta nhớ đến những bức tranh mang nỗi buồn man mác, cô đơn và hoài niệm. Hoàng Đăng Nhuận, Mưa phùn, kỹ thuật điểm hoạ. Nguồn:  “Mưa phùn” là minh chứng rõ ràng cho cảm giác đó: cơn mưa Huế nhẹ như tơ, làm nhòe mái nhà, làm mờ con đường xanh biếc phía xa bằng kỹ thuật Điểm họa. Mưa màu tím rơi trên mái ngói rêu phong, cũng rơi vào lòng người họa sĩ, khiến cảnh vật chậm lại, lòng người chùng xuống – bâng khuâng, mơ hồ như chính vẻ đẹp dịu dàng, sâu sắc của Huế. Những tác phẩm tiêu biểu của giai đoạn này có “Đợi chờ” – hình ảnh người đàn ông cô độc bên khung cửa giữa cảnh chiến tranh, hay “Người đi mua không khí” – phê phán mạnh mẽ thực tại ô nhiễm với những chai lọ chứa đầy “không khí sạch” xám tro, nghẹt thở. Giai đoạn 1975–2009 là thời kỳ Hoàng Đăng Nhuận bước vào độ chín của sự nghiệp – không chỉ vững vàng về kỹ thuật mà còn giàu trải nghiệm sống, tạo nên những tác phẩm sâu lắng và đầy ám ảnh. Ông gần như làm chủ hoàn toàn kỹ thuật pointillism – chấm màu – để khắc họa những con phố Huế mờ ảo như thực như mơ. Mỗi hạt màu thì thầm những điều về thời gian, về ký ức. Màu tím lúc này không còn chỉ là màu hoài niệm mà đã trở thành biểu tượng riêng trong thế giới hội họa của ông – màu của thời gian trôi chậm, của những điều đã xa nhưng vẫn vang vọng. Ông bắt đầu thử nghiệm thêm yếu tố trừu tượng và dã thú – không còn dữ dội như thuở ban đầu, mà tiết chế, sâu sắc hơn. Đôi khi ta còn cảm nhận được dư âm của nhạc Trịnh Công Sơn – những giai điệu buồn nhẹ, như tan vào khung cảnh thiên nhiên Huế đầy thơ mộng, u uẩn. Về chất liệu, ông chuyển sang dùng sơn dầu và acrylic trên toan, giúp tác phẩm có chiều sâu, độ bền, đồng thời thể hiện tinh tế hơn các lớp cảm xúc chồng lấp. Một vài tác phẩm nổi bật trong thời kỳ này là “Phố chờ” – với kỹ thuật chấm màu điêu luyện tạo không gian tĩnh lặng, đầy chất thơ của phố cổ Huế; “Cỏ lau bên thành cổ” – màu tím phủ bức tường rêu phong, đánh thức ký ức lịch sử ngủ quên; và “Sân thượng” – tranh tĩnh vật đơn giản với hai tách cà phê trên nền đỏ cam, mở ra cảm giác cô đơn triết lý, như khoảng lặng của đời người nhìn từ trên cao. Hoàng Đăng Nhuận, Đợi chờ, sơn dầu, 2007. Nguồn: Doanh nhân Plus. Bức tranh “Đợi chờ” (2007) của ông là lát cắt trầm lặng nhưng đầy cảm xúc về người con gái Huế. Trong không gian nền trời xám tro, nổi bật cô gái áo dài hồng, đầu hơi cúi, mái tóc dài ngang eo, hai tay thon dài đan lại phía trước. Gương mặt không rõ nét, như hình ảnh biểu tượng đại diện cho người phụ nữ Việt với nội tâm sâu lắng, mong manh, nhạy cảm. Phía sau là cánh đồng hoa đầy sắc màu – đỏ, xanh, vàng, trắng – được vẽ bằng mảng màu dày và nét cọ đầy cảm xúc. Không tả thực mà truyền cảm giác chuyển động sống động của kỹ thuật điểm họa. Màu hồng trên áo cô thường gợi đến sự dịu dàng, hy vọng, nhưng trong bối cảnh ấy lại như nói về nỗi chờ đợi quá lâu, đến mức mờ nhòe. Tựa đề “Đợi chờ” gợi ra tâm trạng khắc khoải, có thể là chờ một người, một điều chưa đến, hoặc đơn giản là nỗi chờ âm thầm, yên lặng trong chính mình. Tranh mang hơi hướng biểu hiện và trừu tượng, nét vẽ mạnh, cảm xúc, hình thể giản lược, nhấn vào tâm trạng hơn hình dáng. Nhưng trong sự hiện đại vẫn có bóng dáng truyền thống – tà áo dài, cánh đồng hoa, cô gái Huế đằm thắm, dịu dàng. Ngoài ra, trong thời kỳ này còn có nhiều tác phẩm khác như “Đôi bạn” (sơn dầu, 2006), “Phố người” (sơn dầu, 2007), “Tĩnh vật” (sơn dầu, 2007), chùm tranh “Phố I, II, III, IV” (2011)... Từ những ngày đầu vẽ bằng cảm xúc nguyên sơ đến những tác phẩm trừu tượng cuối đời, hành trình nghệ thuật của Hoàng Đăng Nhuận là một dòng chảy không ngừng nghỉ, mang theo từng lớp trầm tích của ký ức, thời gian và nghị lực sống mãnh liệt. Nếu giai đoạn đầu là tiếng gọi của bản năng và sự nổi loạn, thì những năm tháng sau 1975 là lúc ông dần định hình được một tiếng nói riêng biệt, thấm đẫm chất thơ và chiều sâu tâm tưởng. Và rồi, sau biến cố sức khỏe vào năm 2009, người họa sĩ ấy không tắt lửa sáng tạo mà ngược lại, bước vào một “khúc vĩ thanh” rực rỡ và đầy cảm hứng – nơi mà từng nét vẽ, từng mảng màu đều trở thành minh chứng sống động cho tinh thần vượt lên nghịch cảnh. Hoàng Đăng Nhuận, Phố I, sơn dầu trên bố, 2011. Nguồn: Văn nghệ Đà Nẵng. Giai đoạn 2009 đến cuối đời, Hoàng Đăng Nhuận tạo ra kỳ tích nghị lực sáng tạo đánh đổi bệnh tật. Dù trải qua cơn tai biến liệt nửa người và ngồi xe lăn, ông vẫn duy trì việc sáng tác bằng tay không thuận. Tranh lúc này là những bức trừu tượng mini, bao gồm những nét vẽ đơn giản hơn nhưng màu sắc không kém phần táo bạo. Đây là thời gian ra đời chùm tranh “Phố I, II, III, IV” vào năm 2011.  Các bức tranh sử dụng tông màu cam vàng đặt bên cạnh các nét vẽ đen xám tạo nên sự tương phản đầy kích thích. Chuỗi tranh như những ngọn lửa bùng lên đầy nhiệt huyết và đam mê của họa sĩ dù sức khỏe có hạn chế. Mảng màu rực rỡ xen kẽ các hình dạng trừu tượng không chỉ tạo nên hiệu ứng thị giác mà còn nói về sự kiên cường, lòng dũng cảm trước nghịch cảnh. Ở đây, phong cách trừu tượng được đẩy lên cực điểm với sự tự do thể hiện, như một lời khẳng định: “Tôi vẫn còn đó, vẫn vẽ, vẫn cháy hết mình.” Hoàng Đăng Nhuận, Phố III, sơn dầu trên bố, 2011. Nguồn: Văn nghệ Đà Nẵng. Một số tác phẩm tiêu biểu khác của Hoàng Đăng Nhuận có thể kể đến như thế này. Ở dòng tranh phố, có Phố chờ, Phố mùa đông, Phố kỷ niệm – những bức tranh gợi nhớ không gian quen thuộc, nỗi nhớ, sự chờ đợi. Dòng tranh dã thú, bán trừu tượng thì gồm “Nhà có hoa Tigôn”, “Những ổ khóa”, “Con bù nhìn” – mang nét bí ẩn, suy tư. Còn tranh thiếu nữ, tĩnh vật như “Sân thượng”, “Của một người đã tới”, “Những người đi mua không khí thì nhẹ nhàng”, đượm chất thơ. Cuối cùng là dòng tranh đồng dao với “Chợ Gia Lạc”, “Cá mặt trăng”, “Con mèo trèo cây cau”, “Chơi ô làng” – rất gần gũi, thân thương, như gợi nhớ những kỷ niệm tuổi thơ. Hoàng Đăng Nhuận, Đá cuội, 2013. Vẽ theo lời nhạc của nghệ sĩ Trịnh Công Sơn. Có thể nói, con đường nghệ thuật của Hoàng Đăng Nhuận không chỉ là hành trình của một họa sĩ mà còn là câu chuyện về một tâm hồn luôn khát khao tự do và tỏa sáng bằng chính ngọn lửa bên trong mình. Ông đã vượt qua mọi giới hạn, thử thách và biến động cuộc đời bằng sự kiên cường và lòng đam mê nghệ thuật không bao giờ nguội lạnh. Từng nét cọ, từng mảng màu trong tranh ông không chỉ là hình ảnh, mà còn là hơi thở, là xúc cảm, là những lời thủ thỉ của ký ức và thời gian. Ông không đơn thuần là một nghệ sĩ, mà còn là biểu tượng của nghị lực phi thường, của sự sống còn kiên định và sáng tạo không giới hạn, luôn mượn nghệ thuật làm ngọn đèn soi đường cho chính mình và cho người xem. Như nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường đã từng nhận xét thuở đó: “Đâu đó trong mỗi bức tranh, người ta vẫn nhận ra bóng dáng của một kẻ nào đó lang thang, một chiếc xích-lô không người ở góc phố, một chiếc xe đạp của ai dựng bên lề đường hoặc là một gã áo đỏ lơ đãng đạp xe qua ngã ba... Có lẽ, trên những đường phố nhỏ kia hắn hy vọng tìm thấy những tàn thuốc vứt dài theo năm tháng, những chiếc hôn đã bị phụ bạc hoặc những bông phù dung chưa kịp hái.” Những hình ảnh ấy không chỉ là biểu tượng của một không gian, một thời gian cố định mà còn là tiếng vọng sâu thẳm của một tâm hồn luôn lưu giữ, khắc khoải và tìm kiếm trong cái đẹp mong manh, tinh tế và đầy chất thơ của cuộc sống. Trong từng bức tranh của Hoàng Đăng Nhuận, người ta như nghe thấy tiếng lòng của một kẻ lãng du – đi tìm những điều đã mất, những ký ức chưa phai, và chính từ đó, nghệ thuật ông trở thành cầu nối thiêng liêng giữa quá khứ và hiện tại, giữa tâm hồn và thế giới. Chính bởi vậy, con đường nghệ thuật của ông không bao giờ chỉ là những tác phẩm đẹp đẽ trên toan vải, mà là cuộc hành trình của tâm hồn, một bản trường ca bất tận về sự sống, sự kiên trì và khát vọng tự do. Hoàng Đăng Nhuận: Biểu tượng mỹ thuật Huế Hoàng Đăng Nhuận là hình mẫu tuyệt vời về sự gắn bó sâu sắc với văn hóa Huế và mỹ thuật Việt Nam. Ông không chỉ là người lưu giữ ký ức Huế qua những bức tranh phố đầy màu tím hoài niệm, mà còn biến những hình ảnh quen thuộc như “Phố chờ” hay “Cỏ lau bên thành cổ” thành biểu tượng thị giác không thể nhầm lẫn của nơi đây. Điều đặc biệt là ông khéo léo kết hợp kiến trúc cung đình Huế với chất liệu hiện đại như sơn dầu, acrylic, tạo nên một phong cách hội họa vừa truyền thống vừa đương đại rất riêng. Không chỉ dừng lại ở đó, Hoàng Đăng Nhuận còn mang kỹ thuật điểm họa (pointillism) vào Việt Nam theo cách rất sáng tạo, hòa quyện trường phái Tây phương như dã thú, tân ấn tượng với tinh thần Á Đông sâu sắc. Chính điều này đã mở đường cho sự đa dạng trong mỹ thuật Việt Nam, tạo nền tảng cho nhiều xu hướng nghệ thuật đa phong cách sau này.  Hoàng Đăng Nhuận là tấm gương của tinh thần tự học, vượt khó, luôn luôn khám phá và tự do sáng tạo. Đặc biệt là việc ông vẫn tiếp tục sáng tác bằng tay không thuận sau cơn tai biến, truyền cảm hứng cho rất nhiều người. Hai con trai ông cũng tiếp nối con đường hội họa, giữ vững di sản gia đình.  Điều chúng tôi thấy quý giá nhất ở Hoàng Đăng Nhuận là cách ông cân bằng giữa truyền thống và hiện đại, giữ gìn văn hóa địa phương trong bối cảnh toàn cầu hóa, đồng thời phát triển một phong cách cá nhân độc đáo, giàu tính nhân văn. Tranh của ông không chỉ phản ánh thân phận con người nhỏ bé trong thế giới rộng lớn, mà còn gửi gắm thông điệp về cô đơn, hoài niệm và hy vọng, như một phương tiện chữa lành những vết thương của lịch sử. Ông còn là cầu nối giữa các nghệ sĩ cùng thời như Trịnh Công Sơn, Đinh Cường, đồng thời kết nối quá khứ với hiện tại qua hình ảnh Huế xưa và nay, góp phần gắn kết nghệ thuật Việt Nam với thế giới qua các triển lãm quốc tế. Giới chuyên môn đánh giá rất cao Hoàng Đăng Nhuận, đặc biệt là sự tinh tế trong kỹ thuật điểm họa và cách phối màu biểu cảm, tạo nên không gian tranh phố Huế vừa mờ ảo, vừa đậm chất thơ. Nhà nghiên cứu Cao Huy Thuần từng mô tả triển lãm cá nhân của ông tại Paris năm 1990 như một “biển màu tím” đầy xúc cảm, gợi lên nỗi buồn man mác đặc trưng của Huế – một hình ảnh khó quên. Ông là hội viên Hội Nghệ Sĩ Tạo Hình Việt Nam, với nhiều triển lãm quan trọng trong và ngoài nước: từ triển lãm tại Nha Trang (1969), Đà Nẵng (1971, cùng Tôn Thất Văn, Đinh Cường), Dolce Vita – Sài Gòn (1972, cùng nhóm Rừng), Đà Lạt (1974, cùng Trần Hoài), đến triển lãm cá nhân ở Hà Nội (1985), Huế (1988), và nổi bật nhất là triển lãm cá nhân tại UNESCO – Paris (1990). Năm 1997, ông cũng góp mặt tại triển lãm ở Galerie Vĩnh Lợi – TP.HCM cùng họa sĩ Bửu Chỉ. Tác phẩm của ông còn được Viện Bảo Tàng Mỹ Thuật Việt Nam sưu tập từ năm 1980, khẳng định giá trị lâu dài trong nền mỹ thuật Việt Nam. Họa sĩ Khánh Phan từng nhận xét: “Dù sức khỏe yếu đi, ông vẫn miệt mài sáng tác như một lẽ sống.” Các đồng nghiệp thân thiết như họa sĩ Đinh Cường, Bửu Chỉ đều xem ông là người bạn tâm giao, cùng nhau tổ chức nhiều triển lãm chung, chia sẻ niềm đam mê và sáng tạo. Họa sĩ Nguyễn Thiện Đức khẳng định: “Ông là gương mặt tiêu biểu của mỹ thuật Huế, để lại dấu ấn sâu sắc không thể phai mờ.”  Với công chúng, tranh phố Huế của ông không chỉ là hình ảnh mang tính hoài cổ, mà còn chứa đựng nhiều thông điệp nhân văn sâu sắc. Những tác phẩm như “Những người đi mua không khí” lên án ô nhiễm môi trường, hay “Đợi chờ” phản ánh nỗi cô đơn trong thời chiến, đều được đánh giá cao về mặt xã hội và cảm xúc. Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường từng ví tranh ông như “khung cửa sổ nhìn xuống thời gian,” khiến người xem dễ đồng cảm với những ký ức, nỗi buồn và cả hy vọng được thể hiện qua màu tím đặc trưng. Ở góc độ quốc tế, tranh của Hoàng Đăng Nhuận được trưng bày tại nhiều quốc gia như Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Singapore, luôn nhận được sự đón nhận nồng nhiệt. Triển lãm tại Paris năm 1990 là một cột mốc quan trọng, thu hút hàng trăm lượt khách tham quan, trong đó nhiều nhà phê bình quốc tế khen ngợi ông vì đã “biến phố Huế thành biểu tượng nghệ thuật toàn cầu.” Đây là minh chứng rõ nét cho sức ảnh hưởng vượt biên giới của ông. Hoàng Đăng Nhuận không chỉ là một họa sĩ mà còn là một biểu tượng văn hóa của Huế và Việt Nam, người đã góp phần lưu giữ và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong dòng chảy hiện đại. Tinh thần kiên trì, sự sáng tạo không ngừng và tình yêu sâu sắc với quê hương đã khiến ông trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các thế hệ nghệ sĩ trẻ. Di sản mà ông để lại không chỉ là những bức tranh giàu cảm xúc và giá trị nghệ thuật, mà còn là bài học về lòng kiên nhẫn, sự đổi mới và trách nhiệm với văn hóa dân tộc. Dù thời gian có trôi qua, tên tuổi và những đóng góp của Hoàng Đăng Nhuận vẫn sẽ mãi sáng rực, như ánh tím của Huế – dịu dàng, sâu lắng và bền bỉ trong tâm hồn người yêu nghệ thuật. Biểu Tượng Của Đam Mê, Tự Do và Kiên Nhẫn Hành trình tự học của Hoàng Đăng Nhuận chính là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của tự do và sự kiên trì vượt qua mọi khó khăn. Dù từng trải qua những ngày tháng bệnh tật khiến nhịp sống chậm lại, ông không bao giờ để điều đó ngăn cản mình khám phá và sáng tạo trong nghệ thuật. Ngược lại, những khó khăn ấy lại càng giúp ông trân trọng hơn giá trị của sự tự do, dám thử nghiệm, phá cách với nhiều phong cách hội họa mới mẻ và đa dạng. Mỗi bức tranh của ông không chỉ là kỹ thuật điêu luyện mà còn là tiếng nói riêng, là cách ông kết nối sâu sắc với thế giới xung quanh. Phong cách hội họa của Hoàng Đăng Nhuận luôn thay đổi linh hoạt, vừa giữ được dấu ấn cá nhân vừa hòa mình vào dòng chảy sáng tạo đương đại, tạo nên những tác phẩm vừa có hơi thở thời đại vừa mang đậm nét riêng. Với ông, hội họa không chỉ là nghề mà là lẽ sống, nguồn cảm hứng và năng lượng dồi dào để ông kiên trì bước tiếp trên con đường mình đã chọn. Di sản ông để lại không chỉ là những tác phẩm đầy cảm hứng mà còn là tấm gương về một con người sống hết mình với đam mê, không ngại thử thách hay giới hạn. Hoàng Đăng Nhuận đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ nghệ sĩ, chứng minh rằng tự do trong sáng tạo cùng sự bền bỉ chính là chìa khóa dẫn đến thành công và vĩ đại. Và chính điều đó đã khiến ông trở thành một biểu tượng sống động của nghệ thuật, nơi đam mê, tự do và lòng dũng cảm hòa quyện, tạo nên một cuộc đời thật sự ý nghĩa.